Kategorik Veri
Categorical Data
Tanım
Ölçüm değerleri yerine, nesne veya bireylerin belirli niteliksel gruplara ya da sınıflara atanmasını sağlayan gözlem bilgisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloji araştırmasında, katılımcıların depresyon teşhisi alıp almama durumlarının ('Tanı Var' / 'Tanı Yok') kaydedilmesi veya psikoterapi ekollerinin tercih edilme sıklıklarının gruplandırılması kategorik veri analizine örnektir.
Derin Analiz
İstatistiksel analizlerde ve davranış bilimlerinde veri matrisinin temel taşlarından biridir. Sürekli veya kesikli sayısal ölçümlerden farklı olarak, kategorik veriler gözlemlerin miktarını değil, kalitatif özelliklerini (örneğin medeni durum, tanı grubu veya anket tercihleri) temsil eder. Kendi içinde iki ana kola ayrılır: Doğal bir sıralama hiyerarşisi barındıran 'ordinal' (sıralı) veriler ve herhangi bir büyüklük sırası olmayan, yalnızca etiketleme amacı taşıyan 'nominal' (ispsel) veriler. Parametrik olmayan istatistiksel testlerin (Ki-Kare uyum iyiliği veya bağımsızlık testleri gibi) temel girdisini oluşturur ve varyans analizlerinde gruplar arası karşılaştırmalar için kritik bir rol oynar.
Etimoloji
Fransızca 'catégorie' (sınıf, grup) ve Latince 'datum' (verilen şey, olgu) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Antik Yunanca 'kategoria' (suçlama, nitelendirme) kavramına dayanır.
Karıştırmayın
Sürekli veri (continuous data) ile sıklıkla karıştırılır; sürekli veri sayısal bir süreklilik arz ederken kategorik veri sınırları kesin grupları ifade eder.