Koşulsuz Uyarıcı Devalüasyonu
Unconditioned Stimulus Devaluation (US Devaluation)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında farelerin bir ses tonu (CS) ile yiyecek (US) arasında bağ kurması sağlanır. Ardından fareler, ses verilmeden hemen önce yiyeceğe doymuş (satiated) hale getirilir veya yiyecek mide bulandırıcı bir maddeyle eşleştirilerek devalüe edilir. Tekrar ses uyarıcısı verildiğinde, farelerin yiyeceğe olan arzusu azaldığı için daha önce öğrendikleri tepkiyi (örneğin kaldıraç basma) belirgin şekilde azalttıkları gözlemlenir.
Derin Analiz
Koşulsuz uyarıcı devalüasyonu, klasik koşullanma ve araçsal öğrenme süreçlerinde uyarıcı-tepki (S-R) ile uyarıcı-uyarıcı (S-S) modellerinin ayrıştırılmasında kritik bir metodolojik manipülasyondur. Organizma koşullandırma sürecini tamamladıktan sonra, koşulsuz uyarıcının (örneğin yiyecek) değeri ya aşırı tüketimle (satiation) ya da içerisine toksin katılarak aversif hale getirilmesiyle düşürülür. Eğer daha sonraki test aşamasında hayvan koşullu uyarıcıya (CS) verdiği tepkiyi azaltırsa, bu durum davranışın doğrudan koşulsuz uyarıcının o anki temsiline (representation) dayandığını, yani bilişsel düzeyde bir S-S bağlantısının aktif olduğunu kanıtlar. Bu paradigma, uyarıcı temsillerinin esnekliğini ve bilişsel haritalamanın adaptif doğasını inceleyen bilişsel psikoloji ve hayvan öğrenmesi laboratuvarlarının temel taşlarından biridir.
Etimoloji
Latince 'unus' (bir) kökünden türetilen 'unconditioned' (koşulsuz) ile Latince 'valere' (değerli olmak) fiilinden türetilen ve 'de-' önekiyle değer düşüşünü belirten 'devaluation' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Sönme (Extinction) ile karıştırılır; sönme işleminde koşullu uyarıcı koşulsuz uyarıcı olmaksızın tekrar tekrar sunulurken, US devalüasyonunda koşulsuz uyarıcının özsel değeri doğrudan hedef alınır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sönme
Sönme
Extinction
Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.
İncele