Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Lowess

Lowess

Tanım

Doğrusal olmayan ilişkileri modellemek ve gürültülü verilerde trendleri belirlemek için kullanılan, ağırlıklandırılmış yerel regresyon temelli non-parametrik bir veri düzeltme algoritmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bilişsel psikoloji laboratuvarında yürütülen bir göz izleme (eye-tracking) deneyinde, katılımcıların ekrandaki görsel uyarıcıları takip ederken kaydettikleri anlık pupil çapı değişimleri incelenmektedir. Ham veri yüksek frekanslı elektromanyetik gürültü ve göz kırpma artifact'leri içerdiğinden düzensiz bir serpilme grafiği sunar. Bu veri setine uygulanan LOWESS analizi, verinin parametrik varsayımlara (örneğin normal dağılım veya doğrusallık) boyun eğmeksizin, pupil dilatasyonundaki gerçek bilişsel yük eğrisini pürüzsüz ve güvenilir bir trend çizgisi olarak ortaya çıkarır.

Derin Analiz

LOWESS, istatistik ve veri biliminde, değişkenler arasındaki karmaşık ve lineer olmayan ilişkileri esnek bir şekilde yakalamak amacıyla geliştirilmiş non-parametrik bir regresyon yöntemidir. Parametrik modellerin aksine, verinin global bir fonksiyon formuna uyum sağlamasını zorunlu kılmak yerine, bağımsız değişkenin her bir hedef noktası etrafındaki yerel komşulukları kullanır. Hesaplama sürecinde, hedeflenen noktaya yakın olan gözlemlere daha yüksek ağırlık (Cleveland'ın üç küplü ağırlık fonksiyonu aracılığıyla), uzak olanlara ise daha düşük ağırlık atanarak ağırlıklandırılmış en küçük kareler yöntemi uygulanır. Bu mekanizma, özellikle nörobilim ve davranış bilimlerindeki gürültülü zaman serisi analizlerinde, sinyal-gürültü oranını optimize etmek ve aşırı uyum (overfitting) riskini minimize ederek örtük eğilimleri ortaya çıkarmak için kritik bir analitik araç sunar.

Etimoloji

İngilizce 'Locally Weighted Scatterplot Smoothing' (Yerel Ağırlıklı Serpme Grafik Düzeltme) ifadesinin akroniminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Standart Basit Doğrusal Regresyon (global bir doğru uydurmaya çalışır, non-linear ilişkilerde yetersiz kalır) ve Hareketli Ortalama (Moving Average - zaman serilerinde eşit ağırlıklı yerel ortalamalar alırken LOWESS mesafeye dayalı dinamik ağırlıklandırma kullanır).