Madde/ilaç Kaynaklı Psikotik Bozukluk
Substance-induced Psychotic Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
30 yaşında erkek hasta, yoğun amfetamin kullanımı sonrasında kendisini takip eden ajanlar olduğu ve duvarların arkasından sesler duyduğu yönündeki persecutuar sanrılarla acil servise başvurur. Öyküsünde daha önceden bilinen bir psikotik bozukluk öyküsü yoktur; belirtilerin toksik madde alımını takiben 48 saat içinde doruk noktasına ulaştığı saptanır.
Derin Analiz
Bu bozukluk, eksojen kimyasalların (narkotikler, reçeteli ilaçlar, toksinler) merkezi sinir sistemindeki nörotransmitter sistemlerini (özellikle dopaminerjik ve glutamaterjik yolları) akut ya da kronik düzeyde manipüle etmesi sonucu gelişir. Klinik değerlendirmede, tablonun bir yoksunluk evresinde veya saf birincil psikotik bozuklukta (şizofreni gibi) görülmediğinin, doğrudan maddenin farmakolojik etkisinden kaynaklandığının doğrulanması esastır. Nörogörüntüleme ve psikofarmakolojik bulgular, özellikle mezolimbik yoldaki aşırı dopamin aktivitesinin bu psikotik belirtilerin (gerçeklik algısının bozulması, işitsel veya görsel kuvarslar) ortaya çıkışında katalizör rol oynadığını göstermektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Şizofreni (kronik ve birincil bir bozukluktur, madde kullanımından bağımsız seyreder); Madde Yoksunluğu Deliryumu (kognitif bulguların ve otonomik instabilitenin ön planda olmasıyla ayrılır).
Keşfetmeye Devam Edin
Sanrı
Sanrı
Delusion
Kişinin kültürünün veya alt kültürünün ortak inanç sistemiyle bağdaşmayan, aksine somut ve rasyonel kanıtlar bulunmasına rağmen sarsılmaz bir inançla sürdürülen sabit yanlış inanıştır.
İncele
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele
Dopamin Hipotezi
Dopamin Hipotezi
Dopamine Hypothesis
Şizofreni gibi psikiyatrik bozuklukların, beyindeki dopaminerjik aktivitenin bozulmasından (özellikle mezolimbik aşırı ve prefrontal yetersiz aktiviteden) kaynaklandığını öne süren nörobiyolojik model.
İncele