Mahkum İstismarı
Prisoner Abuse
Tanım
Hapsedilmiş veya gözaltına alınmış bir bireye, üzerlerinde otorite sahibi olan kişiler tarafından uygulanan fiziksel veya psikolojik zarardır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek güvenlikli bir cezaevinde uzun süreli tecrit altında tutulan bir mahkumun, temel tıbbi ihtiyaçlarının sistematik olarak reddedilmesi ve ardından gelen psikolojik sorgulama süreçlerinde tehdit, hakaret ve uyku yoksunluğuna maruz bırakılması sonucu gelişen akut stres reaksiyonları ve gerçeklik algısındaki çözülmeler.
Derin Analiz
Mahkum istismarı, kurumsal güç asimetrisinin ve otorite denetimsizliğinin yarattığı en yıkıcı klinik ve etik ihlallerden biridir. Uyku yoksunluğu, sağlık hizmetine erişimin engellenmesi, işkence, cinsel şiddet ve zorlayıcı sorgulama teknikleri gibi geniş bir yelpazeyi kapsar. Bu olgu, Stanford Hapishane Deneyi'nde gözlemlendiği üzere, bireylerin rollere büründüklerinde sadistik davranışları normalleştirme eğilimini (deindividuation) ve Abu Ghraib gibi tarihsel kırılma noktalarında görüldüğü gibi kurumsal kültürün bireysel ahlakı nasıl bastırabileceğini net bir şekilde ortaya koyar. Klinik psikoloji ve adli psikiyatri perspektifinden bakıldığında, maruz kalınan bu tür şiddet; travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), kronik depresyon, dissosiyatif bozukluklar ve derinleşmiş güven kaybı ile karakterize kompleks psikopatolojilere zemin hazırlar.
Etimoloji
Latince 'prehendere' [yakalamak, hapsetmek] kökünden türetilen 'prisoner' (mahkum) ve Latince 'abusus' [yanlış kullanım, kötüye kullanım] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Cezaevi disiplini veya standart güvenlik prosedürleri ile sıklıkla karıştırılır; ancak ayırt edici temel kriter, eylemin cezalandırma veya bilgi elde etme amacıyla orantısız, insanlık dışı ve sistematik bir zarar verme boyutuna ulaşmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
İşkence
İşkence
Torture
Bireylere bilinçli olarak şiddetli fiziksel veya psikolojik acı ve ıstırap çektirilmesi.
İncele
Stanford Hapishane Deneyi
Stanford Hapishane Deneyi
Stanford Prison Study
Philip Zimbardo liderliğinde 1971 yılında yürütülen; katılımcıların rastgele mahkûm veya gardiyan rollerine atandığı ve baskıcı sosyal rollerin bireysel davranışlar üzerindeki yıkıcı etkilerini inceleyen tartışmalı simülasyon çalışmasıdır.
İncele
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)
Ölüm, ciddi yaralanma veya fiziksel bütünlüğe tehdit içeren travmatik bir olayın yaşanmasının veya tanık olunmasının ardından ortaya çıkan; yeniden yaşantılama, kaçınma ve kronik fizyolojik uyarılmışlık belirtileriyle karakterize ruhsal bozukluk.
İncele