Majör Depresif Atak
Major Depressive Episode
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir yazılım mühendisi olan danışan, son üç haftadır işine karşı tamamen ilgisizleştiğini, sabahları yataktan kalkmakta fiziksel olarak zorlandığını, 6 kilo verdiğini, en sevdiği hobilerden dahi tat alamadığını ve sürekli 'bu hayatın bir anlamı kalmadı' düşüncesiyle boğuştuğunu bildirerek kliniğe başvurmuştur. Yapılan psikiyatrik ve klinik değerlendirmede bu tablonun en az iki haftalık eşik süresini doldurduğu, yas veya madde kullanımına ikincil olmadığı saptanarak majör depresif atak tanısı konulmuştur.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikiyatri ekosisteminde majör depresif atak, nörobiyolojik regülasyon bozukluklarının en prototipik görünümlerinden biridir. DSM-5-TR kriterlerine göre, en az 14 gün boyunca kesintisiz olarak anhedoni (zevk alama) veya çökkün duygu durumun hâkim olması temel şarttır. Bu çekirdek belirtiye, psikomotor ajitasyon veya retardasyon, uyku ve iştah regülasyonundaki majör sapmalar, bitkinlik, değersizlik atıfları, yürütücü işlevlerde düşüş ve yineleyici ölüm düşünceleri ya da intihar ideasyonları eşlik eder. Monoaminerjik sistemlerdeki (serotonin, noradrenalin, dopamin) işlev bozuklukları, hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) aksının kronik hiperaktivitesi ve prefrontal korteksteki top-down kontrol zafiyeti bu dönemin nöral mimarisini açıklar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Normal yas süreci, distimik bozukluk (kalıcı depresif bozukluk) ve bipolar bozukluğun ötimik evreleri. Ayırt edici temel faktör, majör depresif atakta belirtilerin yoğunluğu, işlevsellikteki ani ve keskin düşüş ile en az iki haftalık zaman çizelgesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Anhedoni
Anhedonia
Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.
İncele
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele