Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Malum İn Se

Malum İn Se

Tanım

Toplumsal sözleşmeden veya yazılı yasalardan bağımsız olarak, doğası gereği ahlaka ve evrensel adalet duygusuna aykırı kabul edilen eylemleri tanımlayan hukuki ve adli psikoloji kavramıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Adli psikiyatri muayenesinde, işlediği suçun toplumsal yasalarını bilmediğini veya kanunen yasaklanmadığını savunan bir sanığın, eyleminin evrensel ahlaki ve insani boyutta 'özünde kötü' (malum in se) olduğunu kavrayıp kavrayamadığı mensubiyet (cezai ehliyet) raporlarının temelini oluşturur.

Derin Analiz

Adli psikoloji, kriminoloji ve etik bağlamında ele alınan malum in se, insanlığın evrimsel süreçte geliştirdiği içgüdüsel ahlaki pusula ve sosyal uyum mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Cinayet, tecavüz veya hırsızlık gibi eylemler, herhangi bir yasa maddesi yazılmamış olsa bile insan toplulukları tarafından içsel olarak yıkıcı ve gayri meşru kabul edilir. Bilişsel ve nöropsikolojik düzeyde, bu tür fiillerin algılanması ve değerlendirilmesi, prefrontal korteks ile amigdala arasındaki entegrasyonu, özellikle de empati devrelerini ve ayna nöron sistemini aktive eder. Bireyin bu eylemleri işlerken gösterdiği sapmalar, antisosyal kişilik bozukluğu veya psikopati gibi klinik tabloların adli değerlendirmelerinde kritik bir fenotipik gösterge oluşturur.

Etimoloji

Latince malum [kötü, kötülük] + in [içinde] + se [kendi, kendiliğinden] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Hukuki ve etik literatürde 'özünde kötü olan fiil' anlamına gelir.

Karıştırmayın

Malum prohibitum (Yalnızca yasaklandığı için suç sayılan, doğası gereği ahlaki bir kötülük barındırmayan idari veya teknik ihlaller, örneğin trafik kurallarına uymamak).