Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mini-mental Durum Muayenesi

Mini-mental State Examination (MMSE)

Tanım

Bilişsel işlev bozukluklarını hızlı bir şekilde taramak ve değerlendirmek amacıyla kullanılan standartlaştırılmış kısa klinik test.

Örnek Vaka / Uygulama

74 yaşında bir erkek hasta, son altı ayda unutkanlık ve günlük işleri planlamada zorlanma şikayetiyle geriatri polikliniğine başvurur. Klinisyen, nörobilişsel tarama amacıyla hastaya Mini-Mental Durum Muayenesi uygular. Test sırasında hastaya bugünün tarihi, bulunduğu kat ve şehir sorulur (oryantasyon); ardından üç kelime söylenip akılda tutması istenir (kayıt). Seri yedi çıkarma veya kelime heceleme görevleri (dikkat/hesaplama) ve basit bir cümle yazma ile iki aşamalı komutu yerine getirme (lisan) aşamalarından sonra toplam puan hesaplanır. 30 üzerinden 21 alınan puan, demans şüphesini doğrulamak ve daha kapsamlı nöropsikolojik testler ile tıbbi görüntüleme yapılmasını tetiklemek adına klinik bir uyarı sinyali oluşturur.

Derin Analiz

1975 yılında Marshal F. Folstein, Susan E. Folstein ve Paul R. McHugh tarafından geliştirilen Mini-Mental Durum Muayenesi (MMSE), nöropsikolojik değerlendirme süreçlerinde sıklıkla başvurulan bir tarama aracıdır. Zaman ve mekân oryantasyonu, kayıt belleği, dikkat ve hesaplama, hatırlama ile lisan olmak üzere temel bilişsel alanları yoklayan maddelerden oluşur. 30 üzerinden puanlanan bu ölçek, özellikle demans gibi ilerleyici nörodejeneratif süreçlerin erken evrede tespit edilmesinde kritik bir eşik sağlar. Ancak MMSE, kapsamlı bir nöropsikolojik bataryanın yerini almaz; yüksek eğitimli bireylerde tavan etkisine (ceiling effect) veya düşük eğitimli ya da kültürel olarak dezavantajlı gruplarda taban etkisine maruz kalabileceği için, klinik karar verme sürecinde hastanın premorbid işlevselliği ve demografik özellikleri mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Etimoloji

İngilizce 'mini' (küçük/kısa) + 'mental' (zihinsel, Latince 'mens' [akıl, zihin]) + 'examination' (muayene, inceleme, Latince 'exigere' [tartmak, ölçmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

MoCA (Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği) ile sıklıkla karıştırılır; MMSE daha çok bellek ve oryantasyon odaklı olup hafif kognitif bozukluğu gözden kaçırabilirken, MoCA yürütücü işlevler ve soyut düşünme becerilerini değerlendirmede daha hassastır.