Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mobing

Mobbing

Tanım

Bir veya birden fazla kişinin, hedef alınan bir bireye karşı uzun süreli, sistematik ve düşmanca davranışlar sergileyerek onu alt etmeyi veya ortamından uzaklaştırmayı amaçlayan psikolojik terör biçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Kıdemli bir çalışanın, ekibe yeni katılan bir uzmanın toplantılarda sürekli sözünü kesmesi, fikirlerini alaya alması ve kritik e-posta listelerinden kasten dışlayarak hata yapmaya zorlaması, ardından performans düşüklüğü gerekçesiyle resmi uyarı almasını sağlaması bir mobing döngüsüdür.

Derin Analiz

Organizasyonel psikoloji ve sağlığı bağlamında mobing, yalnızca bireyler arası kişiler arası çatışma değil, kurumsal iklimin ve yönetim zaaflarının beslediği yapısal bir şiddet türüdür. Süreç genellikle masum bir anlaşmazlıkla başlar ancak zamanla sistematik bir dışlama, itibarsızlaştırma ve bilgi akışından mahrum bırakma evrelerine evrilir. Kurbanın bilişsel yükünü artırarak tükenmişlik sendromu (burnout), anksiyete bozuklukları ve majör depresif epizod tetikleyicisi olur. Davranışlar açık (sözlü hakaret, tehdit) veya örtülü (sosyal izolasyon, pasif-agresif sabotaj) şekillerde tezahür edebilir.

Etimoloji

Latince 'mobile vulgus' (kararsız kalabalık, ayak takımı) tamlamasından türetilen 'mob' (düzensiz kalabalık, çete) köküne dayanmakta olup, zamanla bir grup insanın bireye yönelttiği organize kuşatma ve baskı anlamını kazanmıştır.

Karıştırmayın

İş yeri nezaketsizliği (workplace incivility) genellikle niyet içermeyen kaba veya düşüncesiz davranışları kapsarken; mobing bilinçli, sürekli ve kurbanı hedef alan sistematik bir yıkım stratejisidir. Cinsel taciz ise cinsel yönelimli istenmeyen davranışları içerir.