Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Naikan

Naikan

Tanım

Bireyin başkalarından aldıklarını, başkalarına verdiklerini ve başkalarına verdiği zararları katı bir öz-değerlendirme yoluyla incelemesini sağlayarak karakter gelişimi ve sorumluluk bilinci oluşturan Japon kökenli bir terapi yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Alkol bağımlılığı tedavisi gören bir danışanın, terapist eşliğinde haftalık Naikan seansında, annesinin kendisi için yaptığı fedakarlıkları, kendisinin ailesine yaşattığı maddi ve manevi yıkımları hiçbir bahaneye sığınmadan saatler süren sessiz bir tefekkürle deftere dökmesi ve bunun sonucunda derin bir suçluluk yerine yapıcı bir telafi etme motivasyonu kazanması.

Derin Analiz

Jodo Shinshu mezhebine mensup Japon Budisti Yoshimoto Ishin tarafından geliştirilen Naikan, geleneksel psikoterapilerden farklı olarak yapılandırılmış, gözleme dayalı somut bir sorgulama sistemidir. Terapötik süreç, bireyin üç temel odak noktası etrafında döner: Anneden, babadan veya çevredeki diğer insanlardan alınan maddi ve manevi destekler; bu kişilere nelerin iade edildiği (sunulan katkılar); ve bu ilişkilerde karşı tarafa verilen acılar ya da yaratılan zorluklar. Bu sistematik gözlem, kişinin benmerkezci algısını kırarak suçluluk duygusunu sağlıklı bir sorumluluk bilincine dönüştürür. Nörobiyolojik ve bilişsel düzeyde, varsayılan durum ağının (default mode network) aşırı ruminatif döngülerinden çıkıp yapılandırılmış, şefkat odaklı bir öz-farkındalık kazanmasına aracılık eder.

Etimoloji

Japonca 'nai-' (, içsel) ve '-kan' (bakış, gözlem) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup, kelime anlamı olarak 'içeriye bakış' veya 'kendini gözlemleme' demektir.

Karıştırmayın

Batı tarzı serbest çağrışım psikanalizi ve bilişsel davranışçı yeniden yapılandırma. Naikan bunlardan farklı olarak pasif bir anlatıdan ziyade, somut üç soru etrafında sıkı bir disiplinle icra edilen içsel muhasebe temellidir.