Öğrenme Potansiyeli Değerlendirme Aracı
Learning Potential Assessment Device (LPAD)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
12 yaşındaki bir öğrenci, standart WISC-R zeka testinde düşük sözel ve performans skorları alır. Klinisyen, sabit bir etiket koymak yerine LPAD bataryasını uygular. Test sırasında öğrenciye zorlu bir matris problemi verilir; öğrenci zorlandığında, klinisyen doğrudan çözümü söylemek yerine 'Bu iki şekil arasındaki ortak özellik sence ne olabilir?' diyerek ipucu ve strateji sunar (Aracılı öğrenme). Öğrencinin bu ipucunu hızla kavrayıp sonraki benzer problemlerde hatasız ilerlediği gözlemlenirse, bireyin düşük skorunun zihinsel kapasite eksikliğinden değil, daha önce yeterli bilişsel aracılık almamış olmasından kaynaklandığı (yapısal bilişsel değişebilirlik) kanıtlanmış olur.
Derin Analiz
LPAD, geleneksel statik zeka testlerinin aksine, psikometrik ölçümün ötesine geçerek test-öğret-test (test-teach-test) paradigmasını benimser. Rumen asıllı İsrailli psikolog Reuven Feuerstein tarafından 1985 yılında geliştirilen bu araç, bireyin bilişsel esnekliğini ve 'öğrenilebilirlik' derecesini saptamak amacıyla tasarlanmıştır. Test esnasında uygulayıcı pasif bir gözlemci değil, aktif bir aracı (mediator) konumundadır; bireye performansıyla ilgili anlık geri bildirimler verilir ve bilişsel stratejiler öğretilir. Temel amaç, bireyin zihinsel performansındaki statik eksiklikleri değil, bu eksikliklerin hangi müdahalelerle giderilebileceğini ve potansiyel gelişim alanlarını (Lev Vygotsky'nin Yakınsal Gelişim Alanı kavramıyla paralellik göstererek) haritalandırmaktır. Özellikle entelektüel gelişim bozuklukları, öğrenme güçlükleri ve kültürel yoksunluk yaşayan vakaların değerlendirilmesinde güçlü bir klinik yönelim sunar.
Etimoloji
İngilizce 'learning' (öğrenme), 'potential' (gizilgüç/potansiyel), 'assessment' (değerlendirme) ve 'device' (araç/düzenek) kelimelerinin kısaltmasından oluşan bir akronimdir; kökeni Reuven Feuerstein'ın Yapısal Bilişsel Değişebilirlik (Structural Cognitive Modifiability) kuramına dayanır.
Karıştırmayın
Standartize Zeka Testleri (WISC, WAIS gibi statik testler bireyin o anki mevcut performansını ölçerken; LPAD öğrenme sürecindeki değişimi ve potansiyeli ölçer).