Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ortalama Etki Büyüklüğü

Mean Effect Size

Tanım

Meta-analiz çalışmalarında, birden fazla bağımsız araştırmanın bulgularını tek bir havuzda toplayarak hesaplanan genel ve ağırlıklandırılmış ortalama etki ölçütüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni nesil bir Bilişsel Davranışçı Terapi protokolünün depresyon üzerindeki etkililiğini inceleyen bir araştırmacı, konuyla ilgili yayımlanmış 25 bağımsız randomize kontrollü çalışmayı meta-analize dâhil eder. Küçük örneklemli ve yüksek varyanslı pilot çalışmalar sisteme daha az ağırlıkla katılırken, binlerce katılımcıyı içeren ulusötesi geniş ölçekli klinik çalışmalar ortalama etki büyüklüğünü (örneğin Cohen's d = 0.65) belirlemede dominant bir ağırlığa sahip olur.

Derin Analiz

Meta-analitik metodolojinin temel taşı olan ortalama etki büyüklüğü, heterojen çalışmaların sonuçlarını nicel olarak sentezlemek için kullanılır. Basit bir aritmetik ortalama alınmasından farklı olarak; çalışmaların örneklem büyüklükleri, ölçüm hassasiyetleri ve varyans oranları hesaba katılarak her bir araştırmaya istatistiksel bir ağırlık (weight) atanır. Sabit etkiler (fixed-effects) ve rastgele etkiler (random-effects) modelleri aracılığıyla hesaplanan bu değer, bir müdahalenin veya değişkenin evrendeki gerçek gücüne dair en yansız ve güvenilir kestirimi sunar. İstatistiksel güç analizlerinin ve kanıta dayalı tıp/psikoloji literatürünün meta-metodolojik omurgasını oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'mean' (orta, ortalama; Eski İngilizce *mæne* ve Latince *medianus* türevi) + 'effect' (etki; Latince *effectus*) + 'size' (boyut, büyüklük; Latince *assisia* kelimesinden evrilmiştir) sözcüklerinin birleşiminden oluşan analitik bir terimdir.

Karıştırmayın

Ham etki büyüklüğü (bireysel bir çalışmadaki iki grup arasındaki fark) ile sıklıkla karıştırılır; ortalama etki büyüklüğü ise bu ham değerlerin meta-analitik yöntemlerle ağırlıklandırılmış havuz verisidir.