Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otoriter Ebeveynlik

Authoritarian Parenting

Tanım

Yüksek düzeyde kontrol ve talep içeren, buna karşın düşük sıcaklık ve duyarlılıkla karakterize edilen katı bir ebeveynlik tarzı.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun akşam yemeğinde sebzesini bitirmediği için hiçbir mazereti dinlenmeden odasına gönderilmesi ve hafta sonu arkadaşlarıyla buluşma hakkının süresiz olarak elinden alınması örneğinde olduğu gibi, katı cezalandırma mekanizmalarının işletildiği durumlar bu stile işaret eder.

Derin Analiz

Gelişim psikolojisinde Diana Baumrindin ebeveynlik stilleri sınıflandırmasının temel eksenlerinden birini oluşturur. Bu tutumda ebeveynler, çocuklarından koşulsuz itaat bekler ve kuralların sorgulanmasına asla izin vermezler. Açıklama yapmaktan ziyade 'çünkü ben öyle söyledim' argümanı baskındır. Nörogelişimsel ve psikososyal açıdan, bu tarzın kronik olarak baskı altında tuttuğu bireylerde otonomi gelişiminin zedelendiği, içsel motivasyon yerine dışsal denetime bağımlılık geliştiği ve stresle başa çıkmada amigdala hiperaktivitesi ile ilişkili kaygı bozukluklarına yatkınlığın arttığı ampirik olarak gösterilmiştir.

Etimoloji

Latince 'auctoritas' (otorite, nüfuz, güç) kökünden türetilmiş olup, ebeveynlik bağlamında sıkı kural koyucu ve cezalandırıcı yönelimi ifade eder.

Karıştırmayın

Yetkeci (Authoritarian) ebeveynlik sıklıkla demokratik/yetkin (authoritative) ebeveynlikle karıştırılır; ancak yetkin ebeveynlik yüksek sıcaklık ile yüksek kontrolü dengelerken, otoriter ebeveynlik duygusal soğukluk ve tek taraflı kural diktesi üzerine kuruldur.