Öz-kontrol Tekniği
Self-control Technique
Tanım
Danışanların kendi davranışlarını değerlendirmeyi ve istenen davranışları uygun maddi ya da sosyal pekiştireçlerle ödüllendirmeyi öğrendiği davranış terapisi yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik erteleme davranışı nedeniyle akademik hedeflerine ulaşamayan bir danışana uygulanan terapi sürecinde, danışanın her 45 dakikalık kesintisiz ders çalışma seansı sonrasında kendine daha önceden belirlediği ödülü (örneğin sevdiği bir dijital oyunu 15 dakika oynama hakkı) vermesini içeren yapılandırılmış bir öz-pekiştirme programının oluşturulması.
Derin Analiz
Öz-kontrol tekniği, operant koşullama ilkelerine dayanan ve bireyin dışsal denetim odaklarından bağımsızlaşarak kendi davranış havuzunu düzenlemesini hedefleyen bilişsel-davranışçı bir müdahaledir. Süreç temel olarak üç aşamadan oluşur: öz-izleme (self-monitoring), öz-değerlendirme (self-evaluation) ve öz-pekiştirme (self-reinforcement). Nörobiyolojik düzeyde bu teknik, prefrontal korteksin (PFC) yürütücü işlevler ağını ve striatal ödül devrelerini modüle etme kapasitesini artırır. Bireyin kendi davranışının tetikleyicilerini (antecedents) ve sonuçlarını (consequences) analiz etmesi, limbik sistemin dürtüsel yanıtları üzerindeki kortikal baskıyı güçlendirir. Klinik uygulamada, dışsal pekiştireçlerin yerini kademeli olarak içsel öz-düzenleme mekanizmalarının alması amaçlanır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Öz-yeterlilik (self-efficacy) ile sıklıkla karıştırılır; öz-yeterlilik bireyin bir görevi başarma inancıyken, öz-kontrol tekniği bu inancı eyleme dönüştürmek için kullanılan somut davranışsal prosedürlerdir.
Keşfetmeye Devam Edin
Öz-izleme
Öz-izleme
Self-monitoring Observation
Bireyin kendi davranışlarını, tutumlarını veya duygularını zaman içinde sistematik olarak takip edip kaydetmesi süreci.
İncele
Davranış Değiştirme
Davranış Değiştirme
Behavior Modification
Edimsel koşullama, model alma ve biyogeri bildirim gibi ampirik öğrenme teknikleri aracılığıyla insan davranışlarını istenilen yönde şekillendirme ve uyumu artırma süreci.
İncele