Özgürleşme Bozukluğu
Emancipation Disorder
Tanım
Ergen veya genç yetişkinin, ebeveyn kontrolünden kurtulma arzusu ile bağımsızlığın getirdiği sorumluluklar arasında yaşadığı çatışma ve uyum güçlükleriyle karakterize durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Üniversite için başka bir şehre taşınan 19 yaşındaki bir genç, ailesinin kurallarından kurtulduğu için başlangıçta büyük bir coşku duyar. Ancak kısa süre içinde faturaları ödeme, yemek yapma ve günlük kararları tek başına alma zorunluluğu karşısında yoğun bir kararsızlık ve panik yaşar. Kendi kararlarını almak yerine her gün saatlerce ailesini arayıp akıl danışır, aynı zamanda ailesinin yönlendirmelerinden nefret ettiğini söyleyerek çelişkili bir ruh hali sergiler.
Derin Analiz
Özgürleşme bozukluğu, gelişimsel bir geçiş evresinde ortaya çıkan adaptif bir kriz halidir. Birey, çocukluk ile yetişkinlik arasındaki eşikte konumlandığı için kimlik moratoryumu yaşar. Bir yandan ebeveyn bağımlılığından kopma ve bireyselleşme dürtüsü baskın çıkarken, diğer yandan özerkliğin gerektirdiği psikolojik ve pratik yükümlülükler ezici bir kaygı yaratır. Bu ikilem, kararsızlık, regresif davranışlar (örneğin aşırı ev özlemi), akran grubuna patolojik düzeyde bağlanma ve paradoksal biçimde ebeveyn tavsiyelerine aşırı bağımlılık gibi çelişkili semptomlarla kendini gösterir. Nörobiyolojik düzeyde, henüz tam olgunlaşmamış prefrontal korteksin dürtü kontrolü ile limbik sistemin yoğun duygusal tepkileri arasındaki çatışmanın gelişimsel bir yansımasıdır.
Etimoloji
Latince 'emancipatio' (kölenin veya çocuğun yasal olarak velayet altından çıkıp özgürlüğüne kavuşması) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bağımlı Kişilik Bozukluğu ile karıştırılabilir; ancak özgürleşme bozukluğu kalıcı bir kişilik paterni olmayıp gelişimsel bir geçiş dönemine özgü reaktif bir durumdur ve zamanla çözülebilir.