Özgüven Yanılgısı
Overconfidence
Tanım
Bireyin kendi bilgi, beceri veya performans düzeyini gerçekte olduğundan çok daha yüksek değerlendirmesiyle ve yargılarındaki doğruluk derecesine aşırı bir kesinlikle inanmasıyla karakterize bilişsel bir önyargıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatırım piyasalarında yeni aktif olan bir borsa yatırımcısının, birkaç şanslı işlem sonrasında piyasa dinamiklerini tamamen çözdüğüne inanarak tüm sermayesini yüksek riskli türev araçlara yatırması ve kendi öngörülmezliğine duyduğu mutlak inanç yüzünden büyük maddi kayıp yaşaması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve karar alma teorilerinde Özgüven Yanılgısı, genellikle üç alt kategoride incelenir: aşırı tahmin (overestimation), aşırı kesinlik (overprecision) ve aşırı yerleştirme (overplacement). Nörobiyolojik düzeyde, bu yanılgı prefrontal korteksteki öz-değerlendirme mekanizmaları ile mezolimbik ödül sisteminin hatalı kalibrasyonundan kaynaklanır. Birey, kendi başarı olasılığını hesaplarken olumsuz kanıtları filtreler ve doğrulama yanlılığı (confirmation bias) ile desteklenen aşırı iyimser bir içsel simülasyon üretir. Belirsizlik koşulları altında rasyonel karar vermeyi engelleyen bu durum, finansal piyasalardaki spekülatif balonlardan klinik ortamlarda uzmanların tanı koyarken yaptıkları hatalara kadar geniş bir yelpazede sistematik sapmalara yol açar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Dunning-Kruger Etkisi ile sıklıkla karıştırılır; ancak Dunning-Kruger yetersiz bireylerin kendi yetersizliklerini fark edememesiyle sınırlıyken, özgüven yanılgısı her düzeydeki (uzmanlar dahil) bireyin kendi performansını veya bilgisini genel olarak şişirmesini kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Doğrulama Yanlılığı
Doğrulama Yanlılığı
Confirmation Bias
Bireyin önceden var olan inançlarını, hipotezlerini veya beklentilerini destekleyen bilgileri seçici olarak arama, hatırlama ve bu yönüyle doğrulayan kanıtlara aşırı değer atfederken çelişkili verileri görmezden gelme eğilimidir.
İncele