Parçalı Sanrı
Fragmentary Delusion
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki erkek hasta, poliklinik görüşmesinde sabah uyanır uyanmaz televizyondaki hava durumu spikerinin kendisine özel bir şifre gönderdiğini, ancak öğleden sonra bu durumun tamamen değiştiğini ve gökyüzündeki bulutların aslında komşusu tarafından kontrol edilen gri yapışkanlar olduğunu iddia etmiştir. İnançları arasındaki bu mantıksal uçurumlar, çelişkiler ve temelsizlik, parçalı sanrının klasik klinik görünümüdür.
Derin Analiz
Parçalı sanrı, DSM-5 kapsamında özellikle şizofreni spektrumu ve diğer psikotik bozukluklarda görülen, sistematize olmamış inanç sistemlerini ifade eder. Sistematize sanrıların aksine, hastanın zihninde mantıksal bir kurgu veya tutarlı bir öykü oluşturmaz. Bilişsel düzeyde, mantık yürütme süreçlerindeki derin kusurlar ve gerçekliği değerlendirme yetisinin (reality testing) bozulması sonucu ortaya çıkar. Nörobiyolojik olarak, dopaminerjik aşırı aktivite ve prefrontal korteksteki yürütücü işlev bozukluklarının, anlamsız uyarıcılara yanlış anlamlar yüklenmesine (aberrant salience) yol açtığı bilinmektedir. Bu durum, bireyin çevresinden gelen verileri bütüncül bir mantık süzgecinden geçirememesine ve kopuk inanç parçacıkları üretmesine neden olur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sistematize Sanrı (Sistematize sanrılarda mantıksal bir tutarlılık ve karmaşık bir komplo kurgusu varken, parçalı sanrıda tamamen kopukluk ve mantıksızlık hakimdir.)