Perfeksiyonizm
Perfectionism
Tanım
Bireyin, durumun gerekliliklerinin çok ötesinde, kendisinden veya başkalarından aşırı yüksek ya da kusursuz bir performans talep etme eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek lisans tezini yazan bir öğrencinin, yazdığı her cümleyi 'mükemmel ve kusursuz' olma zorunluluğu nedeniyle defalarca silmesi, son teslim tarihini defalarca ertelemesi ve en ufak bir eksiklikte tüm çalışmayı çöpe atıp depresif bir çökkünlük yaşaması.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve kişilik kuramlarında perfeksiyonizm, tek boyutlu bir yapıdan ziyade adaptif (sağlıklı) ve maladaptif (patolojik) veçheleri olan çok katmanlı bir fenomendir. Bilişsel modelde, katı ve gerçekçi olmayan standartların sürdürülmesi, sürekli bir başarısızlık korkusu ve 'hepsi ya da hiç' tarzı (dichotomous) düşünme biçimiyle beslenir. Egodisktonik nitelik taşıyabilen bu yapı; öz-değeri yalnızca başarı ve kusursuzluk kriterlerine endeksleme eğilimini barındırır. Nörobiyolojik düzeyde, hata yapma durumunda anterior singulat kortekste (ACC) gözlenen aşırı hata izleme aktivitesi ve dopaminerjik ödül-ceza döngülerindeki hiperaktivite ile ilişkilendirilmektedir. Yaygın olarak majör depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, yeme bozuklukları ve Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu (OKKB) tablolarının komorbid bileşeni olarak karşımıza çıkar.
Etimoloji
Latince 'perficere' (tamamlamak, bitirmek, mükemmelleştirmek) fiilinden türetilen 'perfectus' (kusursuz, eksiksiz) sıfatına dayanır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Öz Eleştiri
Öz Eleştiri
Self-criticism
Bireyin kendi davranışlarını ve niteliklerini zayıflıkları, hataları ile kusurları bağlamında değerlendirmesi süreci.
İncele