Rol İçi Çatışma
İntrarole Conflict
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni atanmış bir kıdemli hemşirenin, hastane yönetimi tarafından hastalarla geçirilen sürenin kısaltılması ve bürokratik evrak işlerinin artırılması talimatı ile mesleki etik kodlarının 'hastaya merkeze alan bütüncül bakım' beklentisi arasında sıkışıp kalması, tipik bir rol içi çatışma vakasıdır.
Derin Analiz
Rol içi çatışma, bireyin üstlendiği tek bir statü veya pozisyona atfedilen davranışsal beklentilerin kendi içinde tutarsızlık göstermesiyle tetiklenir. Sosyal psikoloji ve örgütsel davranış literatüründe bu durum; rolün doğasındaki karmaşıklık, rol gereklerinin muğlaklığı (role ambiguity) veya rolü tanımlayan paydaşlar arasındaki uzlaşmazlıklar (örneğin bir yöneticinin hem üst yönetimin katı kurallarını uygulamak hem de astlarının dostane koçu olmak zorunda kalması) zemininde gelişir. Bilişsel uyumsuzluk kuramı çerçevesinde birey, aynı anda iki zıt beklentiyi karşılayamayacağı için yoğun bir karar verme stresi, yabancılaşma ve tükenmişlik riskiyle karşı karşıya kalır. Nörobiyolojik düzeyde bu kronik karar verme ve uyum baskısı, prefrontal korteksteki yürütücü işlevleri zorlayarak amigdala kaynaklı stres tepki yollarını (HPA aksı) sürekli aktive eder.
Etimoloji
Latince 'intra-' (içinde, içeride) öneki ile Latince 'rota' (tekerlek, geleneksel görev/makam) kelimesinden türetilen 'role' sözcüğü ve Latince 'conflictus' (çarpışma, mücadele) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Roller arası çatışma (interrole conflict) ile sıklıkla karıştırılır; ancak roller arası çatışma bireyin sahip olduğu farklı rollerin (örneğin ebeveynlik ve kariyer) birbiriyle çelişmesini ifade ederken, rol içi çatışma tek bir rolün kendi içindeki tutarsızlıkları ele alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Rol Çatışması
Rol Çatışması
Role Conflict
Bireyin üstlendiği sosyal veya mesleki rollerin birbiriyle çelişen beklentiler üretmesi sonucu yaşadığı gerilim ve uyum bozukluğu durumu.
İncele
Rol Belirsizliği
Rol Belirsizliği
Role Ambiguity
Bir sosyal grupta veya kurumsal yapıda belirli bir pozisyonu işgal eden bireyin, o rolden beklenen görev ve sorumluluklara dair belirsiz, çelişkili veya yetersiz bilgilere sahip olması durumu.
İncele
Bilişsel Uyumsuzluk
Bilişsel Uyumsuzluk
Dissonance
Bir bireyin iki veya daha fazla çelişkili inanca, tutuma ya da değere aynı anda sahip olmasından kaynaklanan psikolojik rahatsızlık ve gerginlik durumu.
İncele