Sedatif, Hipnotik Veya Anksiyolitik Bağımlılığı
Sedative, Hypnotic, Or Anxiolytic Dependence
Tanım
Fizyolojik tolerans ve yoksunluk belirtilerine rağmen, sedatif, hipnotik veya anksiyolitik ajanların zorlantılı bir biçimde (kompulsif) kullanımını sürdürme paterni.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, kronik uyku bozukluğu ve yaygın anksiyete tanısıyla uzun süredir yüksek doz benzodiazepin kullanan bir hastanın, reçete yenileme süreçlerinde aşırı kaygı yaşaması, ilacı bulamadığında ellerinde titreme, taşikardi ve derealizasyon (gerçekdışılık hissi) yaşayarak acil servise başvurması bu duruma klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde bu durum, merkezi sinir sisteminde GABAerjik (gamma-aminobütirik asit) sistemin kronik farmakolojik modülasyonuna dayanır. Benzodiazepinler, barbitüratlar ve benzeri farmakolojik ajanlar, GABA-A reseptör kompleksine bağlanarak klorür iyon akışını artırır ve nöronal uyarılabilirliği baskılar. Uzun süreli maruziyette homeostatik denge bozulur; beyin, endojen inhibitör tonusunu azaltarak ve glutamaterjik uyarıcı yolları up-regüle ederek bu duruma adapte olur. İlacın kesilmesi durumunda ortaya çıkan hipereksitabilite tablosu, klinik olarak şiddetli anksiyete, ajitasyon ve hatta epileptik nöbetlerle karakterize yoksunluk tablosunu tetikler. DSM-5 ve sonraki revizyonlarda bu kategori, bağımlılık ve kötüye kullanım ayrımları kaldırılarak daha kapsamlı bir spektrum olan 'Sedatif, Hipnotik veya Anksiyolitik Kullanım Bozukluğu' çatısı altında birleştirilmiştir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sedatif, hipnotik veya anksiyolitik kötüye kullanımı (abuse) ile sıklıkla karıştırılır; kötüye kullanım daha çok olumsuz sosyal ve mesleki sonuçlara rağmen kullanımı sürdürmeyi kapsarken, bağımlılık fizyolojik tolerans ve yoksunluk gibi biyolojik adaptasyon mekanizmalarını zorunlu kılar.
Keşfetmeye Devam Edin
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele