Stres Aşılama Eğitimi
Stress-inoculation Training (SIT)
Tanım
Bireylerin kademeli ve kontrollü stresörlere maruz bırakılarak psikolojik dayanıklılık ve başa çıkma becerileri geliştirmesini amaçlayan, dört aşamalı bir bilişsel davranışçı terapi programıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servis hekimleri üzerinde uygulanan bir SIT programında, doktorların öncelikle akut stres anındaki fizyolojik tepkileri (kalp atım hızı, kas gerginliği) saptanır. Ardından diyafram solunumu ve progresif kas gevşetme öğretilir. Üçüncü aşamada 'Bu sadece geçici bir durum, adım adım ilerleyebilirim' gibi yönlendirici içsel konuşmalar çalışılır. Son aşamada ise simüle edilmiş travma vakaları ve yüksek stresli senaryolar üzerinden prova yapılarak hekimin sahada soğukkanlılığını koruması sağlanır.
Derin Analiz
Stres Aşılama Eğitimi (SIT), Donald Meichenbaum tarafından geliştirilmiş bilişsel-davranışsal bir müdahale modelidir. Temel mantığı, biyolojideki aşı teorisine dayanır: Nasıl ki zayıflatılmış veya kontrollü patojenlere maruz kalmak bağışıklık sistemini güçlendiriyorsa, orta düzeyde ve yönetilebilir stresörlerle karşılaşmak da bireyin psikolojik bağışıklık kaynaklarını tahkim eder. Süreç dört evreden oluşur: İlk evrede kavramsal eğitim ve stres tepkilerinin farkındalığı sağlanır; ikinci evrede gevşeme ve öz-düzenleme teknikleri öğretilir; üçüncü evrede bilişsel yeniden yapılandırma için başa çıkma içsel konuşmaları (self-statements) çalışılır; dördüncü ve son evrede ise imgeleme, rol yapma ve in vivo (gerçek hayat) maruz bırakma yoluyla kademeli uygulama gerçekleştirilir.
Etimoloji
İngilizce 'stress' (baskı, gerilim; Latince *strictus* [daralmış/gerilmiş]) + 'inoculation' (aşıulama, bağışıklık kazandırma; Latince *inoculare* [göz aşılamak, bitkiye aşı yapmak]) terimlerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sistematik duyarsızlaştırma (systematic desensitization) genellikle sadece kaygı veya fobik kaçınmayı söndürmeye odaklanırken, Stres Aşılama Eğitimi (SIT) çok yönlü bir başa çıkma repertuarı (bilişsel, fizyolojik ve davranışsal) inşa etmeyi hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi
Cognitive Behavior Therapy (CBT)
Biliş ve öğrenme teorilerini entegre ederek uyumsuz düşünce süreçlerini ve sorunlu davranışları yeniden yapılandırmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi ekolü.
İncele