Ters Tepki Oluşturma
Reaction Formation
Tanım
Kabul edilemeyen veya kaygı yaratan bilinçdışı dürtülerin, bunların tam zıttı olan aşırı vurgulanmış tutum ve davranışlarla bastırılarak maskelenmesi savunma mekanizmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, bilinçdışı düzeyde eşine karşı yoğun öfke ve yıkımsal dürtüler besleyen bir danışanın, uyanık bilinçte eşine karşı patolojik düzeyde düşkün, sürekli iltifat eden ve ayrılmaktan ödün koparan bir tutum sergilemesi ters tepki oluşturmanın klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramın temel ego savunma mekanizmalarından biri olan ters tepki oluşturma, benliğin (ego) id kaynaklı yasaklanmış, tehditkâr veya ahlaka aykırı arzularıyla başa çıkabilmek için geliştirdiği paradoksal bir süreçtir. Bilinçdışı düzeyde yaşanan kabul edimsizlik, bilinç düzeyinde abartılı bir zıtlıkla yer değiştirir. Bu mekanizma çift yönlüce işler: Hem yasaklı dürtünün açığa çıkması engellenir hem de sergilenen aşırı telafi edici davranış (örneğin aşırı nezaket veya düşkünlük) o yasaklı dürtü için maskelenmiş bir çıkış kapısı sağlar. Klinik pratikte nevrotik yapılanmaların ve obsesif-kompulsif eğilimlerin anlaşılmasında kritik bir dinamiktir; bireyin dışarıdan gözlenen rijit tutumları ile içsel yaşantısı arasındaki uçurumu açıklar.
Etimoloji
Latince 'reagere' (karşı tepki vermek, direnmek) fiilinden türetilen 'reaction' ile şekillendirmek anlamına gelen 'formation' kelimelerinin birleşiminden oluşur; psikanalitik literatüre Sigmund Freud tarafından kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Aşırı ödünleme (overcompensation) ile sıkça karıştırılır; aşırı ödünleme bireyin gerçek veya hayali bir yetersizliği başka bir alanda kapatma çabasıyken, ters tepki oluşturma doğrudan yasaklanmış bir dürtünün bilinçte tam zıttı bir duyguya veya davranışa dönüştürülmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bastırma
Bastırma
Repression
Acı veren deneyimlerin, kabul edilemeyen dürtülerin ve tehdit edici anıların bilinçten uzaklaştırılarak bilinçdışında tutulmasını sağlayan temel psikodinamik savunma mekanizması.
İncele
Yer Değiştirme
Yer Değiştirme
Displacement
Dürtü, duygu veya davranışların asıl hedeften, daha az tehdit edici ve kabul edilebilir alternatif bir nesne veya kişiye aktarılmasını içeren bilinçdışı savunma mekanizması.
İncele