Tutumların Üstbilişsel Modeli
Metacognitive Model Of Attitudes (MCM)
Tanım
Bireylerin tutum nesnelerini yalnızca olumlu veya olumsuz değerlendirmelerle değil, aynı zamanda 'geçerlilik etiketleri' adı verilen doğru veya yanlış yargılarıyla birlikte kodladığını öne süren bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir reklam kampanyası izleyen bireyin, rasyonel olarak o ürünün işe yaramayacağını bilmesi ('yanlış' geçerlilik etiketi ile bilinçli düzeyde reddetmesi) ve açık tutum testlerinde ürünü olumsuz değerlendirmesi beklenir. Ancak geçmişteki yoğun maruz kalma nedeniyle, örtük tutum testlerinde ürüne karşı hâlâ otomatik bir çekim veya olumlu yönelim (otomatik ilişki) saptanabilir.
Derin Analiz
Richard E. Petty, Pablo Briñol ve Kenneth G. DeMarree tarafından geliştirilen tutumların üstbilişsel modeli (MCM), insan zihninin tutumsal bilgiyi işleme biçiminde ikili bir mimari sunar. Bu kurama göre, bellek ağında bir nesneyle ilişkilendirilenincelenen değerin (valans) yanı sıra, o bilginin doğruluğuna veya geçerliliğine dair ikincil bir üstbilişsel etiket bulunur. Modelin en kritik ayrımı, kasıtlı ve değerlendirici tutum ölçümlerinin (örneğin açık tutum ölçekleri) bu geçerlilik etiketlerinden doğrudan etkilenmesi, buna karşın otomatik ve istemsiz süreçleri yansıtan örtük tutum ölçümlerinin bu etiketlerden nispeten bağımsız kalmasıdır. Başka bir deyişle, birey bir düşüncenin veya inancın yanlış olduğunu mantıksal olarak bilse bile (geçerlilik etiketi 'yanlış' olarak işaretlenmiştir), daha önceden edinilmiş otomatik ilişkilendirmeler örtük düzeyde reaksiyon üretmeye devam edebilir. Bu mekanizma, açık ve örtük tutumlar arasındaki tutarsızlıkların açıklanmasında bilişsel psikoloji ve sosyal biliş literatüründe temel bir çerçeve sağlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Bilişsel çelişki teorisi ile sıklıkla karıştırılır; bilişsel çelişki mevcut inançlar veya davranışlar arasındaki tutumsuzluktan doğan psikolojik rahatsızlığa odaklanırken, MCM doğrudan tutumun kendisinin bilişsel olarak nasıl temsil edildiği ve geçerlilik etiketleriyle nasıl etiketlendiği mimarisini inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Örtük Tutum
Örtük Tutum
İmplicit Attitude
Bireyin bilinçli farkındalığı olmaksızın veya çok az farkındalıkla ortaya çıkan, görece kalıcı ve genel değerlendirici tepkisi.
İncele
Üstbiliş
Üstbiliş
Metacognition
Bireyin kendi bilişsel süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri aktif olarak izleyip kontrol edebilme kapasitesi.
İncele
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele