Uyarı Sinyalsiz Kaçınma
Avoidance Without Warning Signal
Tanım
Organizmanın, önceden herhangi bir uyarı işareti verilmeksizin periyodik olarak uygulanan aversif (itici) bir uyaranı engellemek veya ertelemek amacıyla belirli bir tepkide bulunduğu operant koşullama prosedürü.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir Skinner kutusunda bulunan farenin, dışarıdan herhangi bir lamba yanmaksızın, her 20 saniyede bir gelen elektriksel şoku engellemek için düzenli aralıklarla kaldıraca basması. Eğer fare kaldıraca basarsa şok 20 saniye ertelenir; basmazsa şok belirli aralıklarla verilmeye devam eder.
Derin Analiz
Sidman kaçınma programı olarak da bilinen bu paradigma, geleneksel kaçınma modellerinden farklı olarak dışsal bir uyarıcıya (örneğin bir ışık veya ses) dayanmaz. Bunun yerine zaman temelli bir mekanizma ile yönetilir. İki temel zaman aralığı bulunur: R-S (Tepki-Şok) aralığı ve S-S (Şok-Şok) aralığı. Organizma her uygun tepki verdiğinde şok zamanlayıcısı sıfırlanır ve belirli bir süre ötelenir. Davranışçı psikoloji ve operant koşullama literatüründe, zaman algısının ve içsel pekiştirme süreçlerinin aversif kontrol altındaki rolünü incelemek için kritik bir modeldir. Nörobiyolojik düzeyde, striatal devreler, amigdala ve prefrontal korteks arasındaki zamanlama ve tehdit beklentisi döngüleriyle yakın ilişki içindedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Uyarı Sinyalli Kaçınma (Discriminated Avoidance): Uyarı sinyallisinde tepkiyi tetikleyen dışsal bir ikincil pekiştireç (ışık/ses) varken, Sidman kaçınmasında zamanlama tek ipucudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Değişken Oranlı Tarife
Değişken Oranlı Tarife
Variable-ratio Schedule (VR Schedule)
Serbest edimsel koşullanmada, pekiştirecin verilmesi için gereken tepki sayısının önceden kestirilemeyen bir ortalama etrafında sürekli değiştiği aralıklı pekiştirme tarifesidir.
İncele
Otomatik Pekiştireç
Otomatik Pekiştireç
Automatic Reinforcer
Başka bir bireyin müdahalesine veya dışsal sosyal aracılığa gerek kalmaksızın, bir davranışın doğrudan fiziksel veya duyysal sonuçları yoluyla pekişmesi sürecidir.
İncele
Refleks Rezervi
Refleks Rezervi
Reflex Reserve
Organizmanın pekiştirme yoluyla edindiği ve sönme sürecinin başlamasıyla birlikte ortaya çıkan davranışsal tepki dağarcığıdır.
İncele
Zincirleme
Zincirleme
Chaining
Karmaşık davranışsal dizilerin, her bir basamağın bir sonraki için hem ayırt edici uyarıcı hem de pekiştireç işlevi görmesiyle öğretildiği edimsel koşullama tekniği.
İncele