Varoluşsal Bunalım
Existential Crisis
Tanım
Bireyin yaşamın anlamını, amacını ve kendi seçimlerinin sorumluluğunu kökten sorgulamasına yol açan derin içsel çatışma ve dönüm noktası.
Örnek Vaka / Uygulama
40'lı yaşlarında başarılı bir kariyeri olan bir danışanın, her sabah uyanıp aynı döngüyü tekrarladığını fark etmesi ve 'Tüm bunların sonu ne? Yaptığım hiçbir şeyin kozmik bir değeri yok' diyerek işini, ilişkilerini ve yaşam hedeflerini tamamen sorgulamaya başlaması, ardından yaşanan derin bir yönelim bozukluğu.
Derin Analiz
Varoluşsal bunalım, bilişsel ve klinik psikolojide bireyin temel güvenlik, aidiyet ve anlam çerçevelerinin sarsıldığı bir kriz halidir. DSM-5 sınıflandırmasında müstakil bir patoloji olarak yer almasa da, major depresif bozukluk, anksiyete bozuklukları veya uyum bozuklukları ile komorbidite gösterebilir. Bireyin özgürlük, sorumluluk, ölüm ve anlamsızlık (existential vacuum) gibi evrensel temalarla yüzleşmesi sonucunda ortaya çıkar. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum prefrontal korteksteki üst düzey bilişsel değerlendirme süreçleri ile amigdalanın tetiklediği varoluşsal kaygı tepkileri arasındaki yoğun homeostatik gerilimle ilişkilendirilebilir.
Etimoloji
Latince 'existere' (meydana çıkmak, var olmak) fiilinden türetilen 'existentia' (varoluş) kavramı ile Yunanca 'krisis' (dönüm noktası, karar verme anı) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Major Depresyon; depresyonda anhedoni ve biyolojik çöküntü ön plandayken, varoluşsal bunalımda temel odak noktası bilişsel olarak yaşamın anlamının sorgulanması ve felsefi bir boşluk hissidir.