Existential Neurosis
Existential Neurosis
Tanım
Bireyin yaşamında anlam bulamaması, inautantik (özden yoksun) bir yaşam sürmesi ve kendi varoluşsal sorumluluklarını üstlenmekten kaçınması sonucunda beliren umutsuzluk ve kaygı durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Danışan, kariyerinde, evliliğinde ve maddi yaşamında dışsal olarak her şeyi başarmış olmasına rağmen, ofisinde masasında otururken aniden 'Tüm bunların ne anlamı var? Hepsi birer illüzyon.' düşüncesiyle derin bir paraliz ve anksiyete atağı yaşar. Terapide sorunun kaynağının geçmişteki ebeveyn figürleri değil, tamamen kendi özgür iradesiyle anlamlı bir yaşam inşa edememiş olmasından kaynaklandığı anlaşılır.
Derin Analiz
Varoluşçu psikoterapinin temel kavramlarından biri olan bu durum, klasik psikodinamik nevrozlardan farklı olarak libido çatışmalarından veya bastırılmış çocukluk travmalarından değil, varoluşsal bir boşluktan ve anlam arayışındaki tıkanıklıktan kaynaklanır. Viktor Frankl'ın logoterapi çerçevesinde sıklıkla ele aldığı noojenik nevroz ile büyük ölçüde örtüşür; bireyin yaşamının amaçsız, anlamsız ve boş olduğu hissiyle felç olması halidir. Nörobiyolojik düzeyde, kronik anlamsızlık algısının prefrontal korteksteki karar verme devrelerini ve amigdala kaynaklı tehdit algısını tetikleyerek sürekli bir homeostatik dengesizlik yarattığı hipotez edilmektedir.
Etimoloji
Latince 'exsistere' [ortaya çıkmak, var olmak] fiilinden türetilen 'existential' sıfatı ile Yunanca 'neuron' [sinir] kökünden türetilen ve işlevsel bozukluğu imgeleyen 'neurosis' kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Major depresyon ile sıkça karıştırılır; depresyonda genel bir anhedoni ve enerji düşüklüğü hakimken, existential neurosis temel olarak anlam eksikliği, varoluşsal suçluluk ve özgürlükten duyulan korku etrafında şekillenir.