Varoluşsal Zeka
Existential İntelligence
Tanım
Howard Gardner'ın çoklu zeka kuramında 'aday' zeka türü olarak öne sürülen; bireyin yaşamın nihai anlamını, evrendeki insan konumunu ve temel varoluşsal meseleleri kavrama kapasitesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, ölümcül bir teşhis alan bir hastanın 'Neden ben?' sorusundan öte, evrendeki yeri, bıraktığı miras ve yaşamın anlamı üzerine derinlemesine bir içgörü geliştirmesi ve bu süreci felsefi bir kabullenişle yapılandırması varoluşsal zekanın işleyişine somut bir örnektir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve gelişim psikolojisi bağlamında varoluşsal zeka, soyut ve felsefi düşünce süreçlerinin ötesinde, insan zihninin evrensel ölçekte anlam arayışı modülünü temsil eder. Gardner'ın orijinal kuramında tam teşekküllü bir zeka olarak kabul edilmeme gerekçesi, beyin lokalizasyonunun (nöroanatomik karşılığının) diğer klasik zeka türleri kadar net izole edilememiş olması ve psychometric (psikometrik) ölçüm araçlarının henüz standartlaşmamış olmasındandır. Bununla birlikte, bilişsel esneklik, üstbiliş (metakognisyon) ve felsefi sorgulama kapasitesi ile doğrudan ilişkilidir. Bireyin kendi ölümlülüğünü, sonsuzluk kavramını, kozmik düzeni ve ahlaki sorumlulukları zihinsel bir çerçeveye oturtmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'exsistere' (var olmak, ortaya çıkmak) fiilinden türetilen 'existential' sıfatı ile Latince 'intelligentia' (anlama, kavrama, seçme yetisi) sözcüğünün birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Spiritüel zeka ile sıklıkla karıştırılır; spiritüel zeka daha çok aşkın deneyimler ve mistik inanç sistemlerini kapsarken, varoluşsal zeka felsefi sorgulama ve evrensel gerçekliği kavramsal düzeyde analiz etme odaklıdır.