Veri Tipleri
Data Types
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Büyük Beşli kişilik özelliklerini inceleyen bir araştırmada, katılımcıya NEO-PI-R ölçeğinin verilmesi Q verisi üretirken; katılımcının yakın arkadaşının doldurduğu derecelendirme ölçeği O verisini, laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bir stres reaksiyonu (örneğin kortizol salınımı veya reaksiyon süresi) ölçümü ise T verisini oluşturur.
Derin Analiz
Raymond B. Cattell tarafından psikometrik ve kişilik araştırmalarında metodolojik standardizasyon sağlamak amacıyla formüle edilen bu sınıflandırma, ölçüm hatalarını minimize etmeyi hedefler. Psikolojide çok yönlü veri toplama sürecini dört ana kategoriye ayırır: L verileri (Life record; yaşam kayıtları, akademik başarı, suç oranları gibi nesnel yaşam öyküsü metrikleri), Q verileri (Questionnaire; bireyin kendi kendini değerlendirdiği öz-bildirim envanterleri), T verileri (Test; hile yapılması zor, standardize edilmiş objektif laboratuvar ve performans testleri) ve O verileri (Observer; aile veya akran gibi dış gözlemcilerin birey hakkında sağladığı değerlendirmeler). Bu ayrım, yapı geçerliliğini test ederken metodolojik varyansın kontrol edilmesinde kritik bir rol oynar.
Etimoloji
Latince 'datum' (verilen şey, olgu) sözcüğünden türetilen 'data' (çoğul) ve Eski İngilizce 'tipe' (sembol, örnek) kelimesinin birleşiminden oluşan metodolojik sınıflandırma tabiri.
Karıştırmayın
Nominal, ordinal, aralık ve oran ölçekleri ile karıştırılmamalıdır; veri tipleri istatistiksel ölçek düzeylerini değil, verinin toplandığı epistemik kaynağı ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Psikometri
Psikometri
Psychometrics / Psychometry
🔹 1. (psychometrics): Bilişsel yeteneklerin, kişilik özelliklerinin ve davranışsal niteliklerin nicelleştirilmesiyle ve bu amaçla kullanılan ölçüm araçlarının geliştirilmesiyle ilgilenen psikoloji alt dalıdır. 🔹 2. (psychometry): Parapsikolojide bir nesneye dokunarak onun geçmişi veya sahibi hakkında bilgi edinme iddiası; psikolojide ise zihinsel yeteneklerin ve özelliklerin ölçülmesi.
İncele