Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yaşam Planı

Life Plan

Tanım

Alfred Adler'in bireysel psikolojisinde, bireyin yaşam amacına ulaşmaya çalışırken benimsediği yaşam tarzı ve yönlendirici kurgusu.

Örnek Vaka / Uygulama

Danışan, kariyerinde sürekli olarak yöneticileriyle çatışma yaşamakta ve haksızlığa uğradığını düşünmektedir. Derinlemesine yapılan adlerian analizde, danışanın çocuklukta yaşadığı değersizlik hissine karşı geliştirdiği 'Asla ezilmeyeceğim, herkes bana boyun eğecek' şeklindeki gizli yaşam planının, tüm profesyonel ilişkilerini manipüle ettiği ve sürekli bir çatışma ortamı yarattığı fark edilmiştir.

Derin Analiz

Alfred Adler'in Bireysel Psikoloji ekolünde yaşam planı (aynı zamanda yaşam tarzı veya yönlendirici kurgu olarak da bilinir), bireyin erken çocukluk döneminde geliştirdiği, dünyayı ve kendini algılama biçimlerini içeren, teleolojik bir yönelimdir. Birey, eksiklik hissini telafi etmek ve aşağılık kompleksinin üstesinden gelmek üzere kurgusal bir nihai hedef belirler. Yaşam planı, bu hedefe ulaşmak için kullanılan bilişsel ve davranışsal şemaların bütünüdür. Bilinçdışı bir senaryo gibi çalışarak bireyin algılarını, duygularını ve sosyal ilişkilerini organize eder.

Etimoloji

İngilizce 'life' (yaşam, hayat - Eski İngilizce 'līf') ve 'plan' (tasarı, program - Latince 'planus' [düz, açık] kökünden türetilen Fransızca 'plan') kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Savunma mekanizması (anlık başa çıkma stratejisidir; yaşam planı ise tüm kişilik yönelimini kapsayan genel bir kurgudur) ve Bilişsel şema (Beckçi anlamda daha çok inanç sistemidir; Adlerian yaşam planı ise teleolojik bir yaşam amacına hizmet eden bütüncül bir senaryodur).