Yol Analizi
Path Analysis
Tanım
Gözlenen değişkenler arasındaki eş zamanlı doğrusal ve nedensel ilişkiler ağını incelemek için kullanılan bir yapısal eşitlik modellemesi türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji araştırmalarında, çocukluk çağı travmalarının (X) doğrudan depresyon (Y) üzerindeki etkisinin yanı sıra, bu ilişkite ara değişken olan duygu düzenleme güçlüğünün (M) aracı rolünü test etmek için yol analizi uygulanır. Kurulan path diyagramında X'ten M'ye ve M'den Y'ye giden yönlü oklar aracılığıyla katsayılar hesaplanır.
Derin Analiz
Yol analizi, Sewall Wright tarafından geliştirilmiş olup çoklu regresyon analizinin bir uzantısıdır. Araştırmacının önceden kurduğu kuramsal modellerdeki doğrudan ve dolaylı etki hipotezlerini ampirik verilerle test etmesine olanak tanır. Modelde kutularla gösterilen gözlenen değişkenler, çift yönlü oklarla korelasyonları, tek yönlü oklarla ise nedensel veya yordayıcı ilişkileri temsil eder. Hata terimleri (rezidüeller) model dışından gelen etkileri simgeler. Modelin uyum iyiliği (goodness of fit), farklı yol kurgularına sahip modellerin karşılaştırılmasıyla değerlendirilir. Gizli değişkenleri içermemesi, onu tam yapısal eşitlik modellemesinden ayırır; yalnızca doğrudan ölçülebilen değişkenler arasındaki nedensellik ağlarını inceler.
Etimoloji
İngilizce 'path' (yol, güzergah) ve 'analysis' (çözümleme, Yunanca 'analysis' [çözmek, parçalarına ayırmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çoklu doğrusal regresyon ile karıştırılabilir; ancak regresyon tek bir bağımlı değişkeni incelerken, yol analizi çoklu denklemler sistemini ve değişkenler arası dolaylı yolları eş zamanlı çözer. Faktör analizi ile karıştırılmamalıdır; faktör analizi gizli yapıları ortaya çıkarırken yol analizi gözlenen değişkenler arası nedensellik test eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Yapısal Eşitlik Modellemesi
Yapısal Eşitlik Modellemesi
SEM
Gözlenen değişkenler ile gizil (latent) değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkileri aynı anda test etmeye olanak tanıyan, çok değişkenli kapsamlı bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele