Akademik Aşırı Başarı
Academic Overachievement
Tanım
Bir bireyin standartlaştırılmış zeka veya yetenek testlerinin öngördüğü seviyenin üzerinde akademik performans göstermesi ve zorlu eğitim hedeflerine ulaşmak için kendini durmaksızın zorlaması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
WASI zeka testinden ortalama bir bilişsel kapasite skoru alan bir lise öğrencisinin, uykusundan ve sosyal yaşamından feragat ederek sürekli çalışması sonucunda okul birincisi olması ve ulusal sınavda en üst yüzde birlik dilime girmesi akademik aşırı başarıya örnektir.
Derin Analiz
Akademik aşırı başarı, psikometrik ölçümler ile gözlenen performans arasındaki uyumsuzluğu inceleyen eğitim ve klinik psikoloji alanlarının odak noktalarından biridir. Standartlaştırılmış IQ veya yetenek testleri belirli bir başarı tavanı öngörürken, bu eşiğin üzerindeki çıktılar sıradışı motivasyon, mükemmeliyetçilik, kaygı yönetimi stratejileri ya da telafi edici mekanizmalarla ilişkilendirilir. Bireyin bilişsel kapasitesinin ötesinde bir performans sergilemesi, genellikle yüksek düzeyde içsel veya dışsal motivatörlerin yanı sıra, akademik başarıyı öz-değerin yegane kaynağı olarak gören bilişsel şemaların varlığını gösterir. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum sürekli bir dopaminerjik pekiştireç arayışı ve kronik stres altında çalışan hipotalamik-hipofiz-adrenal (HHA) ekseninin aktivasyonu ile karakterizedir.
Etimoloji
İngilizce 'academic' (akademiye, eğitime ait; Latince 'academia') ve 'overachievement' (aşırı başarı elde etmek; 'over-' [aşırı, üstün] + 'achieve' [başarmak, elde etmek, Eski Fransızca 'achiever']) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Üstün zekalılık (giftedness) ile sıklıkla karıştırılır; ancak üstün zekalılık yüksek potansiyele işaret ederken, aşırı başarı potansiyelin ötesinde bir performans çıktısını ve bu uğurda harcanan yoğun çabayı ifade eder.