Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Antabus

Antabuse

Tanım

Alkol bağımlılığının tedavisinde kullanılan, etken maddesi disülfiram olan, alkol alındığında şiddetli fizyolojik rahatsızlık yaratarak caydırıcılık sağlayan bir farmakolojik ajandır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, alkol kullanım bozukluğu tanısı almış ve detoksifikasyon sürecini başarıyla tamamlamış bir danışana, nüksetme riskini minimize etmek amacıyla günlük düşük dozda disülfiram reçete edilir. Danışan, ilacın varlığında bir yudum dahi alkol aldığında dakikalar içinde deneyimleyeceği şiddetli bulantı ve çarpıntı korkusu sayesinde alkol tüketme dürtüsünü bastırmayı öğrenir.

Derin Analiz

Antabus, karaciğerde aldehit dehidrojenaz enzimini irinli bir şekilde inhibe ederek etki gösterir. Alkol metabolizmasının ara ürünü olan asetaldehit, bu blokaj sonucunda kan dolaşımında birikir. Asetaldehit birikimi; yüzde kızarma, taşikardi, bulantı, kusma, baş dönmesi ve hipotansiyon ile karakterize akut ve korkutucu bir disülfiram-alkol reaksiyonunu tetikler. Bu mekanizma, farmakolojik bir caydırıcı olarak işlev görür ve hastanın dürtüsel alkol kullanımını önlemede davranışçı terapilerle zamanlı olarak kullanılır. Nörobiyolojik düzeyde, koşullu kaçınma öğrenmesini pekiştirir.

Etimoloji

İngilizce 'anti-' (karşı, zıt) öneki ile 'abuse' (kötüye kullanım, suiistimal) kelimesinin birleşiminden türetilmiş tescilli ticari bir addır.

Karıştırmayın

Naltrekson ile sıklıkla karıştırılır. Naltrekson bir opioid reseptör antagonistidir ve alkolün beyindeki ödül merkezinde yarattığı 'haz' duygusunu bloke ederken; Antabus hazza müdahale etmez, aksine alkol alındığında bedensel olarak cezalandırıcı ve toksik bir tablo yaratır.