Aşırı Beklenti
Overexpectation
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir köpek, zil sesinin (CS1) ve ışığın (CS2) ayrı ayrı yiyecek (US) getireceğini öğrenmiştir. Zil çaldığında salya akıtır, ışık yandığında da salya akıtır. Daha sonra zil ve ışık aynı anda verilip ardından yine aynı miktarda yiyecek sunulur. Köpek, bu ikili kombinasyon sonucunda çok daha büyük bir yiyecek bekler (aşırı beklenti). Ancak beklenen ile alınan yiyecek miktarı aynı kaldığında, yani ekstra bir ödül gelmediğinde, köpeğin hem zildeki hem de Işıktaki tekil salya tepki verme gücü düşer.
Derin Analiz
Aşırı beklenti etkisi, öğrenme ve bellek kuramlarında, özellikle Rescorla-Wagner modelinin öngörülerini test etmek için kritik bir fenomendir. Birey veya organizma, iki ayrı uyarıcının her birinin belirli bir koşulsuz uyarıcıyı (US) öngördüğünü zaten öğrenmiştir. Bu iki uyarıcı birleştirilip ortak bir US ile sunulduğunda, ortaya çıkan toplam beklenti, tekil uyarıcıların beklentilerinin toplamını aşar. Beklenen sonuç ile gerçek sonuç arasındaki bu uyumsuzluk (negatif hata sinyali), ortak US'nin gücünü aşan bir beklenti yaratır ve sonuç olarak her bir bileşenin bireysel ilişkisel gücü zayıflar. Bu mekanizma, bilişsel ve davranışsal düzeyde doğrusal olmayan toplamsal öğrenme süreçlerinin ampirik kanıtını sunar.
Etimoloji
İngilizce 'over-' (aşırı, üst düzey) ve 'expectation' (beklenti, umut) kelimelerinin birleşiminden oluşan; Latince 'exspectare' (beklemek, gözlemek) kökünden türetilmiş bir davranışçı öğrenme terimi.
Karıştırmayın
Sönme (extinction) ve gölgeleme (overshadowing) ile sıkça karıştırılır. Sönmede uyarıcı tamamen ödülsüz bırakılır; aşırı beklentide ise ödül verilmeye devam edilir ancak miktarı beklentinin altında kalır. Gölgeleme, bileşik sunumun ilk başından itibaren bir uyarıcının diğerini bastırmasıdır; aşırı beklenti ise her iki uyarıcının da önceden bağımsız olarak güçlendirilmiş olmasını gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Öğrenme Kuramı
Öğrenme Kuramı
Learning Theory
Öğrenme sürecini; klasik koşullanma, edimsel koşullanma ve sözel öğrenme ilkeleri üzerinden açıklayan kavram ve ilkeler bütünü.
İncele