Concerta
Concerta
Tanım
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan, metilfenidat içeren merkezi sinir sistemi uyarıcısı ticari ilaç formülasyonu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlerde DEHB tanısıyla takip edilen bir hastanın, iş yerinde odaklanma güçlüğü, görevleri organize edememe ve kronik erteleme davranışları nedeniyle günlük işlevselliğinin ciddi ölçüde düşmesi üzerine, psikiyatrist gözetiminde sabahları tek doz Concerta 36 mg tedavisine başlanması ve 4 hafta sonra yürütücü işlev test skorlarında belirgin iyileşme gözlenmesi.
Derin Analiz
Concerta, farmakolojik olarak metilfenidat hidroklorür etken maddesini salgılayan, ozmotik pompa mekanizmasına sahip uzatılmış salınımlı bir tablet sistemidir. Presinaptik nöronlarda dopamin (DA) ve norepinefrin (NE) taşıyıcı proteinlerine bağlanarak bu katekolaminlerin sinaptik aralıktaki geri alımını (reuptake) bloke eder. Bu sayede prefrontal korteksteki nörotransmiter tonusunu artırarak yürütücü işlevleri, çalışma belleğini ve dürtü kontrolünü regüle eder. DSM-5 kriterlerine göre DEHB tanısı almış bireylerde dikkat süresini uzatmak ve motor hiperaktiviteyi azaltmak amacıyla klinik protokollerde yaygın olarak yer alır. Biyoyararlanım profili, gün boyunca 12 saate varan istikrarlı bir plazma konsantrasyonu sağlamak üzere tasarlanmıştır.
Etimoloji
Ticari bir marka adı olup, Latince 'concentratio' (odaklanma, yoğunlaşma) kökünden türetilmiş ve metilfenidat etken maddesinin kontrollü salınım teknolojisini (OROS - Osmotic Controlled-Release Oral Delivery System) temsil etmek üzere tescillenmiştir.
Karıştırmayın
Ritalin (Kısa salınımlı metilfenidat formülasyonudur; günde 2-3 kez alınır ve plazma seviyesi hızlı dalgalanmalar gösterir) ile karıştırılır; Concerta ise tek dozluk OROS teknolojisiyle gün boyu istikrarlı salınım sağlar.