Crack Bebek
Crack Baby
Tanım
Annesinin hamilelik döneminde crack kokain kullandığı bebekleri tanımlamak için kullanılan ve 1980'lerdeki epidemide abartılı korkularla literatüre kazandırılmış argotik bir tabirdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir gelişim değerlendirmesinde, 1980'lerde doğmuş ve 'crack bebek' yavermesiyle etiketlenmiş bir bireyin yetişkinlikteki öğrenme güçlükleri incelenirken, maruz kaldığı travmatik ev ortamı ve düşük sosyoekonomik koşullar kontrol edildiğinde, nöropsikolojik performans düşüşünün saf rahim içi kokain toksisitesine değil, kümülatif çevresel yoksunluğa bağlı olduğu saptanmıştır.
Derin Analiz
Terim, klinik psikoloji ve gelişimsel nörobiyolojide doğrudan bir tanı kategorisi olmaktan ziyade, 1980'lerdeki sosyal panik kültürünün bir ürünüdür. Uttro (rahim içi) kokain maruziyetinin nörogelişimsel etkileri, erken dönemde medyatik olarak apokaliptik senaryolarla (kalıcı zeka geriliği, irrasyonel şiddet vb.) lanse edilmiştir. Ancak güncel longitudinal ve kontrollü gelişimsel çalışmalar, bu çocuklarda gözlenen bilişsel ve işlevsel dezavantajların; yoksulluk, yetersiz prenatal bakım, maternal stres, alkol/sigara kullanımı ve çevresel mahrumiyet gibi çoklu risk faktörlerinin karmaşık etkileşiminden kaynaklandığını, tek başına kokainin iddia edildiği kadar yıkıcı ve izole bir nörotoksik yıkım yaratmadığını göstermektedir.
Etimoloji
İngilizce 'crack' (kokainin serbest baz formu olan kristalize türevinin sokak adı) ve 'baby' (bebek, yavrulamış/yeni doğan) kelimelerinin birleşiminden oluşan, 1980'lerin medya terminolojisinden türetilmiş pejoratif bir sosyokültürel argodur.
Karıştırmayın
Fetal Alkol Sendromu (FAS); çünkü alkolün rahim içi maruziyeti, kokainden farklı olarak morfolojik ve kalıcı iskelet-yüz anomalileri ile kesin sınırları çizilmiş organ hasarları yaratırken, crack bebek olgusunda bu denli somut ve deterministik bir fenotipik tablo bulunmaz.