DST
DST
Tanım
HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) aksının işlevselliğini değerlendirmek ve özellikle hiperkortisolemi durumlarını saptamak amacıyla uygulanan endokrinolojik bir baskılama testidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Tedaviye dirençli ve atipik özellikler gösteren ağır depresif belirtilerle takip edilen bir hastada, biyolojik temelli bir hiperaktivite şüphesini netleştirmek amacıyla gece yarısı uygulanan deksametazon alımını takiben ertesi sabah serum kortizol düzeyleri ölçülmüş ve değerlerin eşik değerin üzerinde kaldığı görülmüştür.
Derin Analiz
DST, klinik psikiyatri ve endokrinolojide nöroendokrin yanıtların incelenmesinde kritik bir araçtır. Temel mekanizması, dışarıdan verilen sentetik bir glukokortikoid olan deksametazonun, hipofiz bezi üzerindeki negatif geri bildirim (negative feedback) mekanizmasını tetikleyerek adrenokortikotropik hormon (ACTH) salınımını baskılaması esasına dayanır. Sağlıklı bireylerde bu baskılama sonucunda kortizol seviyeleri düşerken, majör depresyonun bazı alt tipleri veya Cushing sendromu gibi durumlarda HPA aksındaki disregülasyon nedeniyle kortizol baskılanamaz (non-suppression). Tarihsel olarak melankolik özellikli depresyonun biyolojik bir belirteci olarak yoğun şekilde araştırılmış olsa da, günümüzde özgüllük ve duyarlılık sınırlamaları nedeniyle tanı koydurmaktan ziyade ek bir klinik değerlendirme verisi olarak ele alınmaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'Dexamethasone Suppression Test' ifadesinin kısaltmasıdır; 'dexamethasone' (sentetik bir glukokortikoid) ve 'suppression' (baskılama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bazal kortizol ölçümü ile karıştırılır; bazal ölçüm anlık stres düzeyinden kolayca etkilenirken, DST dinamik bir endokrin yanıtı ve geri bildirim mekanizmasının bütünlüğünü test eder.