Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Duygusal Olgunlaşmamışlık

Emotional İmmaturity

Tanım

Duyguların durumla orantısız şekilde veya herhangi bir ketleme olmaksızın fevri bir biçimde dışavurulması eğilimidir; klinik olarak malador (uyumsuz) bir başa çıkma örüntüsüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Otuzlu yaşlarındaki bir yöneticinin, toplantıda önerdiği bir projenin yapıcı bir eleştiriye maruz kalması üzerine masayı yumruklaması, ağlayarak odadan çıkması ve günlerce meslektaşlarıyla iletişimi kesmesi, durumun ciddiyetiyle taban tabana zıt, yüksek düzeyde duygusal olgunlaşmamışlık göstergesidir.

Derin Analiz

Gelişimsel psikoloji ve kişilik kuramları bağlamında duygusal olgunlaşmamışlık, bireyin stresörler karşısında üst düzey bilişsel düzenleme becerilerini (duygu düzenleme, dürtü kontrolü, perspektif alma) devreye sokamaması halidir. Prefrontal korteksin limbik sistem üzerindeki inhibitör kontrolünün yetersiz kaldığı durumlarda gözlemlenir. Birey, içsel gerilimini azaltmak için erken çocukluk dönemine ait savunma mekanizmalarına (örn. yansıtma, tümevarımsal öfke, bölünme) başvurur. DSM-5'te doğrudan müstakil bir bozukluk olarak yer almasa da, özellikle Küme B kişilik bozukluklarının (narsisistik, borderline) ve uyum bozukluklarının temel fenotipik bileşenlerinden biridir.

Etimoloji

Latince 'emovere' (dışarı hareket ettirmek, sarsmak) kökünden türetilen 'duygu' sözcüğü ile Latince 'immaturus' (olgunlaşmamış, vaktinden erken) sıfatının birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Duygusal zeka eksikliği ile karıştırılabilir; ancak duygusal olgunlaşmamışlık bilgi veya farkındalık eksikliğinden ziyade, stres altında regülasyon kapasitesinin çökmesi ve davranışsal tepkinin ilkel kalmasıyla ilgilidir.