Ebeveyn-çocuk Etkileşim Terapi
Parent–child İnteraction Therapy (PCIT)
Tanım
Okul öncesi dönemdeki çocuklarda davranış bozukluğu riskini azaltmak ve ebeveyn-çocuk ilişkisini güçlendirmek amacıyla geliştirilmiş, iki aşamalı kanıta dayalı bir psikolojik müdahale yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
4 yaşındaki Mert, öfke nöbetleri geçiren ve yönergelere direnen bir çocuktur. PCIT sürecinde, terapist tek yönlü bir aynanın arkasından kulaklık aracılığıyla anneye canlı geri bildirim verir. İlk seanslarda anne, Mert'in oyununu yönlendirmek yerine onun liderliğini takip etmeyi, övgü sözcüklerini artırmayı ve olumsuz davranışları görmezden gelmeyi öğrenir. İlerleyen haftalarda ise net komut verme teknikleri uygulanarak Mert'in kurallara uyumu sistematik olarak şekillendirilir.
Derin Analiz
1970'lerde Sheila Eyberg tarafından geliştirilen bu terapötik model, özellikle oppositional defiant disorder (karşıt olma-karşı gelme bozukluğu) riski taşıyan 2-7 yaş aralığındaki çocukları ve bakım verenlerini hedef alır. Sistemik aile terapisi ve operant koşullanma ilkelerini harmanlayan yaklaşım, kliniğin içinde canlı koçluk (bug-in-the-ear teknolojisiyle) yöntemiyle uygulanır. İlk aşama olan Child-Directed Interaction (CDI), çocukmerkezli oyun terapisi prensiplerini kullanarak ebeveynin sıcak, duyarlı ve yönlendirici olmayan bir bağ kurmasını sağlar; seçici dikkatsizlik ve onaylama becerileri pekiştirilir. İkinci aşama olan Parent-Directed Interaction (PDI) ise ebeveynin net, doğrudan komutlar vermesini ve kurallara uyulmadığında tutarlı, öngörülebilir sonuçlar (örn. mola/time-out) uygulaması üzerine kuruludur. Nörobiyolojik düzeyde, bu eşzamanlı müdahale çocuğun prefrontal korteks gelişimini desteklerken, ebeveynin amigdala kaynaklı reaktif stres tepkilerini sönümleyerek bağlanma güvenliğini artırır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Bağlanma Kuramı
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
İncele
Karşıt Olma, Karşı Gelme Bozukluğu
Karşıt Olma, Karşı Gelme Bozukluğu
Oppositional Defiant Disorder
Çocukluk döneminde otorite figürlerine karşı sergilenen, en az altı ay süren; öfke, kural tanımamazlık, tartışmacılık ve alınganlık gibi belirtilerle karakterize yıkıcı bir davranış bozukluğudur.
İncele