Faktör Kuramı
Factor Theory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kapsamlı bir kişilik envanteri geliştiren bir araştırmacı, katılımcıların 50 farklı maddeden aldığı puanlar arasındaki korelasyon matrisini inceleyerek bu maddelerin 'dışadönüklük', 'duygusal dengesizlik' ve 'açıklık' olmak üzere üç temel gizil boyuta indirgenebileceğini bu kuram aracılığıyla modeller.
Derin Analiz
Psikometri ve çok değişkenli istatistik bağlamında faktör kuramı, karmaşık ve çok boyutlu veri matrislerinin ardındaki temel varyans kaynaklarını ortaya çıkarmayı hedefler. Psikolojik test geliştirme süreçlerinde, bireylerin gözlenen test puanlarının; ortak faktörler (faktör yükleri ile ağırlıklandırılmış) ve hata varyansının doğrusal bir bileşimi olarak modellenebileceğini öngörür. Temel bileşenler analizi veya açımlayıcı/doğrulayıcı faktör analizi gibi yöntemlerle, yapının konstrüktif geçerliliğini test etmek ve test maddelerinin tek boyutluluk varsayımını incelemek için temel teşkil eder.
Etimoloji
Karıştırmayın
Klasik test kuramı (genel ölçüm modelini kapsar, faktör kuramı ise bunun altındaki boyutluluk varsayımını inceler) ve gizli sınıf analizi (gizli değişkenlerin kategorik olduğu durumları inceler, faktör kuramında ise gizli değişkenler genellikle süreklidir).
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Gizil Değişken
Gizil Değişken
Latent Variable
Doğrudan ölçülemeyen ancak gözlemlenebilir göstergeler arasındaki ortak varyans aracılığıyla istatistiksel olarak çıkarsanan soyut yapı.
İncele
Klasik Test Kuramı
Klasik Test Kuramı
Classical Test Theory (CTT)
Gözlenen test puanının, bireyin gerçek puanı ile ölçüm sürecinden kaynaklanan rastgele hatanın toplamından oluştuğunu varsayan psikometrik yaklaşım.
İncele
Yapısal Eşitlik Modellemesi
Yapısal Eşitlik Modellemesi
SEM
Gözlenen değişkenler ile gizil (latent) değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkileri aynı anda test etmeye olanak tanıyan, çok değişkenli kapsamlı bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele