Febril Deliryum
Febrile Delirium
Tanım
Yüksek ateşin tetiklediği, ani başlangıçlı akut konfüzyonel durum, bilişsel dalgalanmalar ve bilinç bulanıklığı ile karakterize nöropsikiyatrik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek ateşle seyreden akut pnömoni tanısı yatan 76 yaşındaki bir hastanın, akşam saatlerinde odasındaki duvarlarda var olmayan böcekler gördüğünü iddia etmesi, hemşireleri tanıyamaması ve zamana karşı yönelimini tamamen kaybetmesi; ateşin antipiretiklerle düşürülmesinden sonraki 24 saat içinde bilişsel işlevlerinin bazal düzeyine dönmesi.
Derin Analiz
Febril deliryum, sistemik bir enfeksiyon veya inflamatuar süreç sırasında ortaya çıkan yüksek ateşin (pireksi), merkezi sinir sisteminin homeostazisini bozması sonucu gelişir. Proinflamatuar sitokinlerin (IL-1, IL-6, TNF-alfa) kan-beyin bariyerini aşarak nöronal metabolizmayı ve nörotransmitter dengesini (özellikle kolinerjik eksiklik ve dopaminerjik aşırılık) alter etmesi patofizyolojinin merkezinde yer alır. Özellikle pediatrik popülasyonda ve yaşlı bireylerde prefrontal korteks ile talamokortikal devrelerin akut termal ve immünolojik strese duyarlılığı bu tablonun ortaya çıkışını kolaylaştırır. Klinik olarak yönelim bozukluğu, halüsinasyonlar ve dikkat dağınıklığı ile kendini gösterir; ateşin düşmesiyle birlikte tablonun gerilemesi tipiktir ancak altta yatan etiyolojinin dikkatle taranmasını gerektirir.
Etimoloji
Latince 'febris' (ateş) kelimesi ile Latince 'delirare' (çizgiden sapmak, sapan, akli dengesini yitirmek; 'de-' [uzaklaşma, ayrılma] + 'lira' [sabun izi, tarla çizgisi]) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nöbet (epileptik nöbetler motor hareketler ve EEG bulgularıyla ayrılır); Ateşli Havale/Febril Konvülsiyon (motor aktivite kaybı ve kasılmaların ön planda olmasıyla ayrılır); Demans (kronik, sinsi ve kalıcı bilişsel yıkımdır, febril deliryum ise akut ve dalgalı seyreder).
Keşfetmeye Devam Edin
Deliryum
Delirium
Dikkat, bilinç ve bilişsel işlevlerde ani bir başlangıç gösteren, gün içinde dalgalanmalarla seyreden akut nörobilişsel bozukluk tablosu.
İncele
Akut Konfüzyonel Durum
Acute Confusional State
Ajitasyon, bellek bozukluğu, yönelim kaybı ve deliryum belirtilerini içerebilen, sıklıkla şiddetli fiziksel veya ruhsal hastalıklar sonucunda ani olarak ortaya çıkan ağır bilinç bulanıklığı.
İncele