Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Güvenilirlik Katsayısı

Coefficient Of Reliability

Tanım

Bir ölçme aracının ölçmek istediği özelliği ne derece hatasız ve tutarlı ölçtüğünü gösteren 0 ile 1 arasındaki istatistiksel orandır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir depresyon ölçeği geliştiren araştırmacı, ölçeğin tutarlılığını test etmek için Cronbach Alpha katsayısını hesaplar. Elde edilen 0.88'lik güvenilirlik katsayısı, ölçeğin maddelerinin yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ve klinik pratikte güvenle kullanılabileceğini gösterir.

Derin Analiz

Psikometri ve istatistik bağlamında güvenilirlik katsayısı, gözlenen skor varyansının gerçek skor varyansına oranını formüle eder (r_xx = σ²_t / σ²_x). Klasik Test Kuramı (Classical Test Theory) temelinde şekillenen bu metrik, test-tekrar test, eşdeğer formlar, tutarlılık (Cronbach's Alpha, KR-20) ve değerlendiriciler arası uyum gibi yöntemlerle hesaplanır. Katsayının 1.00'e yaklaşması ölçüm hatasının minimum düzeyde olduğunu, 0'a yaklaşması ise rastgele hata varyansının toplam varyansa hakim olduğunu gösterir. Psikolojik testlerin standardizasyon sürecinde kritik bir eşiktir.

Etimoloji

Latince 'confidere' (güvenmek, inanmak) kökünden türetilen 'reliability' ile Latince 'coefficientum' (birlikte etki eden, katsayı) kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur.

Karıştırmayın

Geçerlilik katsayısı (coefficient of validity) ile sıkça karıştırılır; güvenilirlik ölçümün tutarlılığını ve hatasızlığını incelerken, geçerlilik testin gerçekten hedeflenen yapıyı ölçüp ölçmediğini inceler.