Hallüsinozis
Hallucinosis
Tanım
Bilinçte herhangi bir bulanıklık veya bozulma olmaksızın, belirgin ve kalıcı halüsinasyonların görüldüğü, genellikle madde kullanımı veya nörolojik faktörlere bağlı patolojik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik alkol kullanımı sonrasında veya alkolün ani kesilmesini takiben (alkolik hallüsinozis), bireyin bilinci yerinde ve çevresinin farkında olduğu halde, odada sürekli olarak kendisini eleştiren sesler duyması veya duvarda hareket eden geometrik şekiller görmesi hallüsinozis tablosuna klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Hallüsinozis, bireyin yöneliminin (zaman, yer, kişi) ve uyanıklık düzeyinin korunduğu, ancak duyusal algıda gerçek dışı uyaranların deneyimlendiği bir klinik tablodur. Deliryumdan en temel farkı, bilinç bütünlüğünün bozulmamış olmasıdır. Nörobiyolojik temelde, özellikle dopaminerjik veya serotonerjik yollardaki (örneğin mezolimbik sistem) aşırı uyarılma ya da disfonksiyonlar suçlanmaktadır. DSM-5 sınıflandırmasında genellikle 'Madde/İlaç Kullanımına Bağlı Hallüsinozis' veya 'Başka Bir Sağlık Durumuna Bağlı Hallüsinozis' başlıkları altında incelenir; burada psikotik bozukluklardan ayrılan en kritik nokta, gerçeği değerlendirme yetisinin tamamen kaybolmamış olabileceği veya tablonun doğrudan somatik/kimyasal bir etkenle tetiklendiğidir.
Etimoloji
Latince 'alucinari' (zihnen dolaşmak, saçmalamak, hayal görmek) fiilinden türetilen 'hallucinatio' köküne, Tıbbi Yunancada durum veya patoloji bildiren '-osis' son ekinin eklenmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Şizofreni (kronik seyirli ve birden fazla psikotik belirti kümesini barındırmasıyla ayrılır) ve deliryum (bilinç bulanıklığı, konfüzyon ve yönelim bozukluğunun eşlik etmesiyle hallüsinozisden net bir şekilde ayrılır).