Hipoproseksi
Hypoprosexia
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında 42 yaşındaki bir hastanın, hekimin sorduğu basit soruları dinlerken birkaç saniye içinde dışarıdaki sıradan seslere veya duvardaki bir nesneye çelindiği, konuşmanın ana akışını takip edemediği ve dikkati sürdürme testlerinde (örn. Sürekli Performans Testi - CPT) eşik altı skorlar sergilediği gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Hipoproseksi, bireyin çevresel uyaranlara odaklanma, dikkati sürdetme ve seçici dikkat süreçlerini yönetme becerisinin işlevsel olarak bozulduğu klinik bir belirtidir. Tam bir dikkat yokluğu olan aproseksinin daha hafif bir formunu temsil eder. Genellikle frontal lob işlev bozuklukları, organik beyin sendromları, ağır majör depresif epizodlar, kronik yorgunluk ve çeşitli nörodejeneratif süreçlerin prodromal veya aktif evrelerinde karşımıza çıkar. Bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji bağlamında, çalışma belleği (working memory) ve yürütücü işlevlerin (executive functions) girdileri filtreleme kapasitesindeki bir yetersizlik olarak incelenir. Nöroanatomik olarak retiküler aktive edici sistem (RAS) ile prefrontal korteks arasındaki modülasyon kusurlarıyla ilişkilendirilir.
Etimoloji
Yunanca 'hypo-' [altında, yetersiz] + 'prosexia' [dikkat, yönelme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aproseksi (dikkat kapasitesinin tamamen kaybolması durumu), Distraktibilite (dikkat eksikliğinden ziyade uyaranlar arasında aşırı ve kontrolsüz geçiş yapma hali) ve Hiperproseksi (belirli bir uyaran üzerine aşırı odaklanıp diğer her şeyi dışlama durumu).