Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hyalofaji

Hyalophagia

Tanım

Besin değeri taşımayan maddelerin sürekli ve zorlantılı bir biçimde tüketilmesiyle karakterize pika bozukluğunun bir alt tipi olarak, cam yemek eylemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşında, ağır demir eksikliği anemisi ve hafif düzeyde zihinsel yetersizlik tanısı bulunan bir danışan, son üç aydır özellikle ampul camlarını ve kırık cam parçalarını çiğneme ve yutma dürtüsüyle acil servise başvurmuştur. Klinik değerlendirmede, danışan bu maddeleri tüketmediğinde yoğun bir anksiyete ve içsel gerilim yaşadığını, camın çıkardığı sesin ve dokunun kendisinde rahatlama sağladığını bildirmiştir.

Derin Analiz

Hyalofaji, DSM-5 tanı kriterlerinde pika (pica) başlığı altında incelenen nadir ve klinik açıdan son derece tehlikeli bir yeme bozukluğudur. Bireyin en az bir ay boyunca sürekli olarak cam parçalarını, cam kırıklarını veya cam tozu gibi yenmeyen nesneleri tüketmesi durumunu ifade eder. Bu davranışın arkasındaki etiyoloji genellikle multifaktöriyeldir; demir eksikliği anemisi, çinko eksikliği gibi besinsel yetersizliklerin yanı sıra, otizm spektrum bozukluğu, zihinsel yetersizlikler, obsesif-kompulsif belirtiler veya şiddetli psikososyal ihmal gibi gelişimsel ve psikiyatrik etmenlerle yakın ilişki gösterir. Mekanistik düzeyde, oral duyusal arayış, dopaminerjik yol bozuklukları veya interoseptif algıdaki hatalı kodlamalar bu dürtüsel yönelimi tetikleyebilir. Fiziksel komplikasyonları arasında gastrointestinal sistem perforasyonu, mukozal yırtılmalar, peritonit, obstrüksiyon ve toksik ağır metal emilimi gibi yaşamı tehdit eden acil durumlar yer alır.

Etimoloji

Yunanca 'hyalos' (cam) + 'phagein' (yemek, tüketmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Pika (genel besin dışı madde tüketimi bozukluğu olup hyalofaji bunun spesifik cam yeme halidir), trikotillomani (saç yeme ile seyreden pika dışı dürtü kontrol bozukluğu) ve ruminasyon bozukluğu (yiyeceklerin kusulup tekrar çiğnenmesi).