İkincil Dürtü
Secondary Drive
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamındaki bir Skinner kutusunda, elektrik şokundan hemen önce çalan bir zil sesine maruz kalan fare, bir süre sonra şok verilmese bile sadece zil sesini duyduğunda yoğun bir korku ve kaçış davranışı sergiler. Burada zil sesine karşı geliştirilen korku, ikincil bir dürtüdür.
Derin Analiz
Davranışçı psikoloji ve öğrenme teorileri bağlamında ikincil (edinilmiş) dürtüler, organizmanın hayatta kalması için doğrudan biyolojik bir zorunluluk arz etmeyen ancak birincil dürtülerle (örneğin açlık, acıdan kaçınma) eşleşerek motive edici güç kazanan uyarıcılardır. Miller ve Mowrer'ın iki aşamalı kaçınma modeli gibi klasik deneylerde, başlangıçta nötr olan bir uyarıcının (örneğin bir uyarı ışığı veya ortam) birincil bir ceza veya ödülle defalarca eşleşmesi sonucunda, organizmada güçlü bir kaçınma veya yaklaşma motivasyonu (korku, para hırsı, statü arzusu) uyandırdığı gözlemlenmiştir. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, amigdala ve prefrontal korteks devreleri arasındaki synaptik plastisite ve pekiştirme öğrenmesi mekanizmalarıyla aracılık edilir.
Etimoloji
Latince 'secundus' [ikinci, takip eden] ve Eski İngilizce 'drīfan' [sürmek, yönlendirmek, harekete geçirmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Birincil dürtü (biyolojik kökenlidir, öğrenme gerektirmez) ile karıştırılır; ikincil dürtü tamamen yaşantısal ve öğrenme süreçlerine dayanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Birincil Dürtü
Birincil Dürtü
Primary Drive
Organizmanın hayatta kalmasını ve homeostazisini sağlamak adına, yoksunluk ya da türe özgü biyolojik zorunluluklar temelinde ortaya çıkan doğuştan güdülenme halidir.
İncele
Koşullu Uyarıcı
Koşullu Uyarıcı
Conditioned Stimulus (CS)
Başlangıçta nötr olan ancak koşullanma süreci sonucunda doğal bir tepkiyi tetikleme kapasitesi kazanan uyarıcı.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele