Kaçışçılık
Escapism
Tanım
Bireyin günlük yaşamın baskılarından, stresinden veya gerçeklikle başa çıkma güçlüklerinden hayal dünyasına, fantezilere ya da zihinsel uğraşlara sığınarak uzaklaşma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun iş stresi ve akademik baskı altında ezilen bir bireyin, gerçek sorumluluklarıyla yüzleşmek yerine her gün saatlerce çevrimiçi rol yapma oyunlarında (MMORPG) vakit geçirmesi ve tüm sosyal bağlarını kopararak bu sanal kimliği gerçek kimliğinin önüne koyması kaçışçılığın klinik düzeydeki bir görünümüdür.
Derin Analiz
Kaçışçılık, bilişsel ve duygusal regülasyon mekanizmalarının aşırı stres yükü altında kaldığında başvurduğu adaptif ya da maladaptif bir savunma stratejisidir. Spektrumsal bir karaktere sahiptir; zararsız gündüz düşleri (daydreaming) veya sanatsal faaliyetler sağlıklı birer bilişsel mola işlevi görürken, kronik ve kompulsif boyut kazandığında (aşırı oyun bağımlılığı, madde kullanımı veya patolojik fantezi dünyasına gömülme) gerçeklikle test etme yetisinin zayıfladığına işaret eder. Psikodinamik perspektifte ego savunma mekanizmalarından inkâr (denial) ve kaçınma (avoidance) ile yakın ilişki içindedir; homeostatik dengenin korunması adına anlık bir rahatlama sağlasa da, uzun vadede psiko-sosyal işlevselliği kısıtlayabilir.
Etimoloji
İngilizce 'escape' (kaçmak, kurtulmak) fiilinden türetilmiş olup, Latince 'ex-' (dışarı) ve 'cappa' (manto, örtü - tehlike anında mantoyu bırakıp kaçma metaforu) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Dissosiyasyon (gerçeklikten kopuş ve kimlik bütünlüğünün bozulması patolojisidir; kaçışçılık ise genellikle bilinçli veya yarı bilinçli bir yönelim tercihidir) ve Savunma Mekanizmaları (genellikle otomatik ve bilinç dışıdır, kaçışçılık ise daha geniş bir davranışsal yönelimi kapsar).
Keşfetmeye Devam Edin
Kaçınma Davranışı
Avoidance Behavior
Bireyin hoş olmayan, acı veren veya tehdit edici durumlar, uyaranlar ve olaylarla karşılaşmaktan kaçınmasını ya da bunları önlemesini sağlayan her türlü eylem veya eylem dizisidir.
Dissosiyasyon
Dissociation
Bireyin bilinç, hafıza, kimlik veya çevre algısının olağan entegrasyonundan koparak bağımsızlaşmasıyla karakterize olan bir savunma mekanizması ve bilişsel süreç.
Bilişsel Yük
Cognitive Load
Belirli bir görevin yerine getirilmesi sırasında çalışma belleğinin maruz kaldığı zihinsel kaynak talebinin göreceli miktarı.