Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Karışık Pekiştirme Tarifesi

Mixed Reinforcement Schedule

Tanım

İki veya daha fazla temel pekiştirme tarifesinin belirli ya da belirsiz bir sırayla ardı ardına uygulandığı, ancak organizmanın hangi tarifede olduğunu ayırt etmesini sağlayacak ayırt edici bir uyarıcının bulunmadığı bileşik pekiştirme tarifesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir güvercinin gagalama davranışının hem sabit oranlı (FR 10) hem de sabit aralıklı (FI 30 saniye) tarifelerle ödüllendirildiği bir deneyde, bu iki tarife rastgele sıralamayla arka arkaya uygulanır. Denek kutusunun içindeki anahtarın ışığı hiç değişmez; dolayısıyla güvercin şu anda 10. gagalamada yoksa 30 saniyelik sürenin dolmasında ödül alacağını bilmeden performans sergiler.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve davranış analizinde, karışık pekiştirme tarifeleri organizmanın uyarıcı kontrolünden bağımsız olarak geçmiş pekiştirme geçmişine nasıl tepki verdiğini incelemek için kullanılır. Zincirleme veya ardışık tarifelerden temel farkı, her bir alt tarifenin başlangıcını veya değişimini haber veren dışsal bir işaretin (örneğin ışık rengi veya ses tonu) olmamasıdır. Bu durum, organizmanın davranışsal çıktısında birden fazla tarifenin ortalamasını yansıtan bir hız profili ortaya çıkarır. Özellikle Skinneryen operant koşullama deneylerinde, hayvanların değişen olasılıklara körlemesine uyum sağlama süreçlerini modellemede kritik bir metodolojik araçtır.

Etimoloji

Latince 'mixtus' (karışık, birleşmiş) ve orta İngilizce 'reinforcement' (pekiştirme, güçlendirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Çoklu pekiştirme tarifesi (multiple schedule) ile sıklıkla karıştırılır. Çoklu tarifede her bir alt tarife için farklı bir ayırt edici uyarıcı (örneğin kırmızı veya yeşil ışık) mevcuttur; karışık tarifede ise bu uyarıcılar yoktur.