Kasıtlı Davranış
İntentional Behavior
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
8 aylık bir bebeğin, ulaşmak istediği oyuncağın önünü kapatan örtüyü bilinçli olarak kenara çekmesi ve oyuncağı alması kasıtlı davranışın erken dönem prototipidir. Yetişkin düzeyinde ise kişinin ertesi günkü sunum için bilinçli olarak sosyal medya kullanımını sınırlandırma stratejisi uygulaması bu kapsamdadır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve gelişim psikolojisi bağlamında kasıtlı davranış, ilkel refleksif hareketlerden soyut planlamaya geçişin temel taşıdır. Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre bu beceri, bebeklerde 8 ila 12 aylık süreçte, araç-amaç ilişkisinin kavranmasıyla eş zamanlı olarak ortaya çıkar. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç prefrontal korteksin olgunlaşması, yürütücü işlevlerin devreye girmesi ve niyet (agency) algısının gelişimiyle doğrudan ilişkilidir. Birey, çevresel uyaranlara otomatik tepki vermek yerine, zihinsel bir temsili gerçeğe dönüştürmek için bilişsel ve motor stratejileri koordine eder.
Etimoloji
Karıştırmayın
İstem dışı refleksler ve dürtüsel (impulsif) davranışlarla karıştırılır. Dürtüsel davranışlar anlık ve plansız tatmine odaklanırken, kasıtlı davranış bilişsel bir strateji ve geleceğe yönelik hedef içerir.