Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Korku Anket Çizelgesi

FSS

Tanım

Bireylerin çeşitli nesne, durum ve durumsal uyaranlar karşısında yaşadıkları korku derecelerini ve özgül fobik kaçınma düzeylerini nicel olarak değerlendiren standartlaştırılmış öz-bildirim ölçeğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Özgül fobi ve panik bozukluk belirtileriyle kliniğe başvuran 28 yaşındaki bir danışana, tedavi öncesi semptom şiddetini ve korku kaynaklarını saptamak amacıyla FSS uygulanır. Alınan yüksek puanlar, özellikle sosyal performans ve kapalı alan korkusu ekseninde yoğunlaşır; bu veriler ışığında hekim, kademeli maruz bırakma hiyerarşisini (fear hierarchy) yapılandırır.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve davranışçı terapilerde, Joseph Wolpe ve Peter Lang tarafından geliştirilen Korku Anket Çizelgesi (FSS), danışanın maruz kaldığı veya kaçındığı uyaranların yelpazesini haritalandırmak için kullanılan temel bir psikometrik araçtır. En yaygın formu olan FSS-III, hayvanlar, sosyal durumlar, yaralanma-kan-enjeksiyon (BII) ve agorafobik durumlar gibi faktöriyel alt boyutları tarar. Likert tipi derecelendirme sistemiyle çalışır ve sistematik duyarsızlaştırma (systematic desensitization) veya maruz bırakma terapisi (exposure therapy) protokollerinin oluşturulmasında bazal ölçüm (baseline) sağlar. Nörobiyolojik düzlemde, bu ölçekten elde edilen yüksek skorlar, amigdala hiperaktivitesini ve prefrontal korteksin tehdit algısını regüle etme kapasitesindeki varyansları dolaylı olarak yansıtan öz-bildirim göstergeleriyle korelasyon gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'Fear' (korku: Eski İngilizce 'fǣr' [sudden danger/sudden peril]), 'Survey' (anket/inceleme: Anglo-Fransızca 'surveier' [üzerinden bakmak, incelemek]) ve 'Schedule' (çizelge/liste: Latince 'schedula' [papirüs yaprağı parçası, liste]) kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir akronimdir.

Karıştırmayın

Beck Depresyon Envanteri (genel duygudurum düşüklüğünü ölçer; FSS ise spesifik korku ve kaçınma tetikleyicilerine odaklanır) ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (genel anksiyete düzeyini ölçer; FSS ise nesne ve durum temelli fobik reaksiyonları kategorize eder).