Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Labirent Öğrenme

Maze Learning

Tanım

Bir organizmanın, başlangıç noktasından hedef nesneye ulaşmak için çeşitli yolları deneyerek, hataları eleyip en doğrudan rotayı bulma sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik öncesi bir nöroloji laboratuvarında, kemirgenlerin hippokampal hasar sonrası uzamsal hafıza kayıplarını ölçmek için kullanılan Morris Su Labirenti veya Barnes Labirenti testleri labirent öğrenmenin somut birer uygulamasıdır. Hayvan, görünmeyen platformu bulana kadar deneme yanılma yoluyla suyu aşar; zamanla hata yapma oranı düşer ve doğrudan hedefe yönelir.

Derin Analiz

Labirent öğrenme, deneysel psikoloji ve davranışçılık tarihinde uzamsal bellek, pekiştirme ve bilişsel haritalama süreçlerini incelemek için kullanılan temel bir paradigmadır. Edward Tolman'ın latent (gizli) öğrenme deneylerinde ratsal formda sıklıkla kullandığı bu süreç, organizmanın sadece ödül-ceza mekanizmasıyla değil, aynı zamanda çevrenin bir temsilini zihinsel olarak inşa etmesiyle (bilişsel harita) gerçekleştiğini gösterir. Çoklu denemeler gerektirir; performans ölçütü olarak hata sayısı, katedilen mesafe ve harcanan süre baz alınır. Nöral düzeyde hippokampal yer hücreleri (place cells) ve entorhinal korteksteki grid hücreleri, bu uzamsal navigasyon ve öğrenme döngüsünün kodlanmasında kritik bir rol oynar.

Etimoloji

İngilizce 'maze' (çıkmaz sokak, karmaşık yol; kökeni Eski İngilizce 'mase' [şaşkınlık, delilik]) ve 'learning' (öğrenme; Germen kökenli 'leizan' [iz sürmek, bilgi edinmek]) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Edimsel koşullanma (operant conditioning) ile sıklıkla karıştırılır; edimsel koşullanma genel bir davranışın sıklığının artmasını sağlarken, labirent öğrenme spesifik olarak uzamsal navigasyon ve topografik bilginin edinilmesini kapsar.